{"id":10497,"date":"2026-07-29T08:00:00","date_gmt":"2026-07-29T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=10497"},"modified":"2026-07-29T09:51:44","modified_gmt":"2026-07-29T07:51:44","slug":"29-lipca-1939-r-transatlantyk-chrobry-wyplynal-z-gdyni-w-dziewiczy-rejs-do-ameryki-poludniowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/07\/29\/29-lipca-1939-r-transatlantyk-chrobry-wyplynal-z-gdyni-w-dziewiczy-rejs-do-ameryki-poludniowej\/","title":{"rendered":"29 lipca 1939 r. Transatlantyk \u201eChrobry\u201d wyp\u0142yn\u0105\u0142 z Gdyni w dziewiczy rejs do Ameryki Po\u0142udniowej"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Od 1934 roku w Gdyni funkcjonowa\u0142a polsko-du\u0144ska sp\u00f3\u0142ka akcyjna Gdynia\u2013Ameryka Linie \u017beglugowe S.A. (GAL)<\/strong>, utworzona z Polskiego Transatlantyckiego Towarzystwa Okr\u0119towego. W marcu 1937 roku sp\u00f3\u0142ka zam\u00f3wi\u0142a dwa niemal identyczne statki pasa\u017cerskie \u2013 jeden w stoczni w Nakskov, drugi w Newcastle. Obie jednostki przeznaczono do obs\u0142ugi po\u0142\u0105cze\u0144 z Ameryk\u0105 Po\u0142udniow\u0105 i nadano im nazwy \u201eChrobry\u201d<\/strong> oraz \u201eSobieski\u201d<\/strong>.<\/p>

MS \u201eChrobry\u201d<\/strong> zwodowano w lutym 1939 roku, a 29 lipca 1939 roku<\/strong> wyruszy\u0142 z Gdyni w sw\u00f3j pierwszy rejs do Ameryki Po\u0142udniowej. By\u0142 ostatnim transatlantykiem zbudowanym dla polskiej floty handlowej II Rzeczypospolitej. W chwili wybuchu II wojny \u015bwiatowej, 1 wrze\u015bnia 1939 roku, statek znajdowa\u0142 si\u0119 w Brazylii. Nast\u0119pnie przep\u0142yn\u0105\u0142 Atlantyk i zawin\u0105\u0142 do Southampton. W listopadzie zosta\u0142 wyczarterowany przez Brytyjczyk\u00f3w i przebudowany na transportowiec wojskowy. Ju\u017c w grudniu uczestniczy\u0142 w konwoju do Halifaxu, a w kwietniu 1940 roku wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kampanii norweskiej.<\/p>

W maju 1940 roku, gdy przyp\u0142yn\u0105\u0142 do Harstad po oddzia\u0142y Gwardii Irlandzkiej, zosta\u0142 zaatakowany przez niemieckie bombowce i stan\u0105\u0142 w ogniu. Po\u017car doprowadzi\u0142 do zatoni\u0119cia jednostki w nocy z 14 na 15 maja 1940 roku<\/strong> w pobli\u017cu Bodo w Norwegii. Uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 za\u0142ogi oraz przewo\u017conych \u017co\u0142nierzy. Dow\u00f3dc\u0105 \u201eChrobrego\u201d by\u0142 kapitan \u017ceglugi wielkiej Edward Pacewicz<\/strong>, zmar\u0142y w 1962 roku i pochowany na cmentarzu w Gdyni-Witominie.<\/p>

W dziewiczym rejsie \u201eChrobrego\u201d do Ameryki Po\u0142udniowej uczestniczy\u0142 jako dziennikarz Witold Gombrowicz<\/strong>. Wiadomo\u015bci o wybuchu wojny sprawi\u0142y, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 pozosta\u0107 w Buenos Aires i przeczeka\u0107 konflikt w Argentynie. Na emigracji przebywa\u0142 do 1963 roku, a zw\u0142aszcza w czasie wojny \u017cy\u0142 cz\u0119sto na granicy ub\u00f3stwa. Pod koniec lat czterdziestych pr\u00f3bowa\u0142 zaistnie\u0107 w argenty\u0144skim \u015brodowisku literackim \u2013 publikowa\u0142 artyku\u0142y oraz wyg\u0142asza\u0142 odczyty w kawiarni Fray Mocho<\/strong>. W 1947 roku wraz z grup\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 wyda\u0142 hiszpa\u0144ski przek\u0142ad \u201eFerdydurke\u201d<\/strong>, uznawany za wa\u017cne wydarzenie w historii literatury argenty\u0144skiej. Mimo to publikacja nie przynios\u0142a mu wi\u0119kszego rozg\u0142osu, podobnie jak wydanie rok p\u00f3\u017aniej dramatu \u201e\u015alub\u201d (El casamiento)<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

MS Chrobry. Witold J. Urbanowicz: Transatlantyki: Zarys ich dziej\u00f3w i techniki , Wydawnictwo Morskie, Gda\u0144sk 1977, Wikimedia commons, domena publiczna.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MS \u201eChrobry\u201d zwodowano w lutym 1939 roku, a 29 lipca 1939 roku wyruszy\u0142 z Gdyni w sw\u00f3j pierwszy rejs do Ameryki Po\u0142udniowej. By\u0142 ostatnim transatlantykiem zbudowanym dla polskiej floty handlowej II Rzeczypospolitej.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":10499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-10497","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10497"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10562,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10497\/revisions\/10562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}