{"id":10576,"date":"2026-07-31T08:00:11","date_gmt":"2026-07-31T06:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=10576"},"modified":"2026-07-31T08:34:43","modified_gmt":"2026-07-31T06:34:43","slug":"31-lipca-1940-r-krwawa-sroda-w-olkuszu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/07\/31\/31-lipca-1940-r-krwawa-sroda-w-olkuszu\/","title":{"rendered":"31 lipca 1940 r. \u2013 Krwawa \u015aroda w Olkuszu"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

31 lipca 1940 roku mieszka\u0144cy Olkusza stali si\u0119 ofiarami brutalnej niemieckiej akcji odwetowej, kt\u00f3ra przesz\u0142a do historii jako Krwawa \u015aroda<\/strong>. Represje by\u0142y nast\u0119pstwem wydarze\u0144 z po\u0142owy lipca, kiedy podczas w\u0142amania do domu doktora Juliana \u0141api\u0144skiego \u015bmiertelnie postrzelony zosta\u0142 niemiecki \u017candarm Ernst Kadatz. Cho\u0107 prowadz\u0105cy \u015bledztwo landrat Heinrich Groll uzna\u0142, \u017ce napad mia\u0142 charakter rabunkowy, a nie polityczny, okupanci zastosowali zbiorow\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>

W nocy z 30 na 31 lipca 1940 roku Olkusz zosta\u0142 otoczony przez oddzia\u0142y \u017candarmerii i SS. Oko\u0142o godziny trzeciej nad ranem rozpocz\u0119to wyci\u0105ganie z dom\u00f3w wszystkich m\u0119\u017cczyzn w wieku od 14 do 50 lat. Zatrzymanych prowadzono na rynek oraz do kilku innych punkt\u00f3w miasta.<\/p>

Przez wiele godzin mieszka\u0144cy byli zmuszani do le\u017cenia twarz\u0105 do ziemi lub bruku. Ka\u017cda pr\u00f3ba poruszenia si\u0119 ko\u0144czy\u0142a si\u0119 brutalnym pobiciem. Wielu zatrzymanych poddawano dodatkowym przes\u0142uchaniom po\u0142\u0105czonym z torturami. Najbardziej dramatyczna sytuacja panowa\u0142a na tzw. Czarnej G\u00f3rze, gdzie Niemcy kazali m\u0119\u017cczyznom czo\u0142ga\u0107 si\u0119, maszerowa\u0107 wojskowym krokiem i pada\u0107 w ka\u0142u\u017ce. Bili ich kijami i kolbami karabin\u00f3w, a cz\u0119\u015b\u0107 ofiar topiono w rzece Babie.<\/p>

Szczeg\u00f3lnym okrucie\u0144stwem okupanci wykazali si\u0119 wobec ludno\u015bci \u017cydowskiej. \u017bydzi byli poni\u017cani i maltretowani w wyj\u0105tkowo brutalny spos\u00f3b, a ich cierpienie mia\u0142o charakter celowego upokorzenia. Krwawa \u015aroda sta\u0142a si\u0119 jednym z najbardziej znanych przyk\u0142ad\u00f3w niemieckiego terroru wymierzonego zar\u00f3wno w Polak\u00f3w, jak i \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Olkusz.<\/p>

W czasie akcji zgin\u0105\u0142 Tadeusz Lupa, pracownik olkuskiego magistratu, kt\u00f3ry zosta\u0142 zastrzelony podczas pr\u00f3by ucieczki. Ci\u0119\u017cko pobity zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c olkuski \u017byd Majer, posiadaj\u0105cy obywatelstwo USA. Kilkunastu skatowanych m\u0119\u017cczyzn przewieziono ci\u0119\u017car\u00f3wkami do wi\u0119zienia w Sosnowcu.<\/p>

Niemcy dokumentowali przebieg pacyfikacji, wykonuj\u0105c liczne fotografie. Po zako\u0144czeniu akcji klisze trafi\u0142y do wywo\u0142ania do zak\u0142adu fotograficznego W\u0142odzimierza D\u0119bca. Fotograf, ryzykuj\u0105c w\u0142asnym \u017cyciem, potajemnie wykona\u0142 kilka odbitek i ukry\u0142 je. Po wojnie przekaza\u0142 fotografie w\u0142adzom miasta.<\/p>

\u0179r\u00f3d\u0142o: ipn.gov.pl<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mieszka\u0144cy Olkusza stali si\u0119 ofiarami brutalnej niemieckiej akcji odwetowej, kt\u00f3ra przesz\u0142a do historii jako Krwawa \u015aroda. Represje by\u0142y nast\u0119pstwem wydarze\u0144 z po\u0142owy lipca, kiedy podczas w\u0142amania do domu doktora Juliana \u0141api\u0144skiego \u015bmiertelnie postrzelony zosta\u0142 niemiecki \u017candarm. <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":10578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-10576","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10576"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10581,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10576\/revisions\/10581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}