{"id":11308,"date":"2026-08-28T08:00:55","date_gmt":"2026-08-28T06:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=11308"},"modified":"2026-08-28T08:41:40","modified_gmt":"2026-08-28T06:41:40","slug":"konserwatorskie-piatki-biblia-z-komentarzem-mikolaja-z-lyry","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/08\/28\/konserwatorskie-piatki-biblia-z-komentarzem-mikolaja-z-lyry\/","title":{"rendered":"Warstwa po warstwie &#8211; konserwacja Biblii z komentarzem Miko\u0142aja z Lyry"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"11308\" class=\"elementor elementor-11308\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ba935d3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"ba935d3\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b835d67 elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"b835d67\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;video_type&quot;:&quot;hosted&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-hosted-video elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t\t\t<video class=\"elementor-video\" src=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Ksiega_transkrypcja_kompresja-1.mp4\" controls=\"\" preload=\"metadata\" controlsList=\"nodownload\"><\/video>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-365e58a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"365e58a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Czy oczyszczanie zabytku zawsze oznacza przywr\u00f3cenie mu wygl\u0105du jak z pierwszego dnia? W konserwacji zdecydowanie nie. Czasem najwa\u017cniejsze jest oczyszczenie obiektu w taki spos\u00f3b, aby wydoby\u0107 jego walory, a jednocze\u015bnie zachowa\u0107 \u015blady, kt\u00f3re opowiadaj\u0105 o jego historii.<\/p><p>Tym razem na konserwatorski st\u00f3\u0142 trafi\u0142 wyj\u0105tkowy zabytek \u2013 <strong>kodeks popularnie nazywany Bibli\u0105 z komentarzem Miko\u0142aja z Lyry<\/strong> (ok. 1270\u20131340) powsta\u0142y w 1506 r. w Bazylei.<\/p><p>Oprawa wykonana z drewna i t\u0142oczonej sk\u00f3ry. \u00a0Posiad r\u00f3wnie\u017c zapi\u0119cia wykonane z element\u00f3w sk\u00f3rzanych i mosi\u0119\u017cnych.<\/p><p>Ze wzgl\u0119du na bardzo dobry stan zachowania oprawy zdecydowano si\u0119 na <strong>konserwacj\u0119 zachowawcz\u0105<\/strong>. Jednym z jej podstawowych etap\u00f3w sta\u0142o si\u0119 oczyszczanie. Zabrudzenia usuni\u0119to z oprawy, bloku ksi\u0105\u017cki oraz jego kraw\u0119dzi. Zabieg ten nie tylko poprawia wygl\u0105d obiektu, ale przede wszystkim pomaga ograniczy\u0107 dzia\u0142anie czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby przyczynia\u0107 si\u0119 do jego dalszej degradacji.<\/p><p>Konserwacja nie ograniczy\u0142a si\u0119 jednak wy\u0142\u0105cznie do oczyszczania. Fragmenty sk\u00f3ry tworz\u0105ce zapi\u0119cie zaczepia\u0142y o blok ksi\u0105\u017cki, powoduj\u0105c jego uszkodzenia. Konieczne by\u0142o wi\u0119c ich uelastycznienie oraz zmiana po\u0142o\u017cenia tak, aby przesta\u0142y kaleczy\u0107 karty.<\/p><p>Sam blok posiada \u015blady wielowiekowego u\u017cytkowania. Widoczne s\u0105 ubytki oraz braki kart, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 zachowa\u0142a si\u0119 osobno. Te lu\u017ane karty wr\u00f3ci\u0142y na swoje dawne miejsce. W tek\u015bcie zachowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c inicja\u0142y, zar\u00f3wno proste barwy czerwonej i niebieskiej, jak i bardziej wyj\u0105tkowy <strong>inicja\u0142 z\u0142ocony<\/strong>. Na marginesach odnajdziemy natomiast dopiski wykonane atramentem (tzw. glosy), b\u0119d\u0105ce kolejnym \u015bwiadectwem historii tego niezwyk\u0142ego obiektu.<\/p><p>W przypadku tak starej ksi\u0119gi konserwator nie chce wymaza\u0107 \u015blad\u00f3w czasu. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 zniszczenia, przetarcia i inne \u015blady u\u017cytkowania s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jej warto\u015bci. Pokazuj\u0105, \u017ce przez wieki ksi\u0119ga by\u0142a nie tylko przechowywanym przedmiotem, ale tak\u017ce u\u017cywanym i czytanym \u015bwiadkiem swojej epoki.<\/p><p>Dlatego tutaj konserwacja oznacza przede wszystkim <strong>zachowanie, a nie odtworzenie<\/strong>. Nie podejmujemy daleko id\u0105cej ingerencji. Usuwamy to, co stanowi zagro\u017cenie dla zabytku, wzmacniamy miejsca wymagaj\u0105ce zabezpieczenia i pozostawiamy \u015blady dawno\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego historii.<\/p><p>Bo w konserwacji czasem najwa\u017cniejsze jest nie to, co mo\u017cna zmieni\u0107, ale to, co warto zachowa\u0107.<\/p><p>\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tutaj konserwacja oznacza przede wszystkim zachowanie, a nie odtworzenie. Nie podejmujemy daleko id\u0105cej ingerencji. Usuwamy to, co stanowi zagro\u017cenie dla zabytku, wzmacniamy miejsca wymagaj\u0105ce zabezpieczenia i pozostawiamy \u015blady dawno\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego historii.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":11306,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-11308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11308"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11389,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11308\/revisions\/11389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}