{"id":11401,"date":"2026-08-21T09:15:04","date_gmt":"2026-08-21T07:15:04","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=11401"},"modified":"2026-08-21T09:15:50","modified_gmt":"2026-08-21T07:15:50","slug":"warstwa-po-warstwie-kiedy-atrament-niszczy-papier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/08\/21\/warstwa-po-warstwie-kiedy-atrament-niszczy-papier\/","title":{"rendered":"Warstwa po warstwie – kiedy atrament niszczy papier?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Atrament mia\u0142 utrwala\u0107 s\u0142owa na papierze. Tymczasem po wielu latach mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do jego niszczenia. Jak to mo\u017cliwe?<\/p>

Tym razem przygl\u0105damy si\u0119 wyj\u0105tkowemu obiektowi, jakim jest zezwolenie na wst\u0119p na uroczysto\u015bci pogrzebowe Juliusza S\u0142owackiego z 1927 roku<\/strong> (nr inw. MPiT-150). To oficjalne, imienne zaproszenie zwi\u0105zane z uroczysto\u015bciami sprowadzenia proch\u00f3w poety z Pary\u017ca na Wawel.<\/p>

Na pierwszy rzut oka atrament mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 jedynie elementem zapisu. Dla konserwatora jego stan jest jednak niezwykle istotny. Atrament mo\u017ce z czasem przyczynia\u0107 si\u0119 do os\u0142abienia papieru. Proces ten mo\u017cna rozpozna\u0107 po charakterystycznych zmianach \u2013 czarny atrament zaczyna przybiera\u0107 br\u0105zowy odcie\u0144, rozp\u0142ywa si\u0119 poza kontur pisma, a papier, z kt\u00f3rym ma kontakt stopniowo traci swoj\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107.<\/p>

Co zrobi\u0107, aby zatrzyma\u0107 ten proces?<\/p>

Jednym ze sposob\u00f3w jest zastosowanie preparatu GeolNan<\/strong>, czyli alkoholowy roztw\u00f3r \u017celatyny z dodatkiem nanocz\u0105steczek w\u0119glanu wapnia. Konserwator, przy pomocy cienkiego p\u0119dzla, precyzyjnie nanosi go na zapisany atramentem obszar.<\/p>

Preparat wzmacnia struktur\u0119 papieru w miejscach os\u0142abionych przez atrament i pomaga ograniczy\u0107 post\u0119puj\u0105c\u0105 degradacj\u0119. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest op\u00f3\u017anienie procesu niszczenia i przed\u0142u\u017cenie trwa\u0142o\u015bci ca\u0142ego obiektu.<\/p>

W konserwacji liczy si\u0119 precyzja. Czasem naprawd\u0119 wystarczy cienki p\u0119dzel i odrobina odpowiednio dobranego preparatu, aby spowolni\u0107 proces, kt\u00f3ry przez dziesi\u0119ciolecia pozostawa\u0142 niemal niezauwa\u017calny.<\/p>

Bo nawet atrament, kt\u00f3ry mia\u0142 zachowa\u0107 histori\u0119, mo\u017ce z czasem zacz\u0105\u0107 j\u0105 niszczy\u0107. Zadaniem konserwatora jest sprawi\u0107, by ta historia mog\u0142a pozosta\u0107 na papierze jak najd\u0142u\u017cej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Atrament mia\u0142 utrwala\u0107 s\u0142owa na papierze. Tymczasem po wielu latach mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do jego niszczenia. Jak to mo\u017cliwe?<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":11404,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11401","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11401"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11408,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11401\/revisions\/11408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}