{"id":11596,"date":"2026-09-08T08:00:05","date_gmt":"2026-09-08T06:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=11596"},"modified":"2026-09-08T08:27:06","modified_gmt":"2026-09-08T06:27:06","slug":"ciekawostki-z-wystawy-przetrwac-strzebielinek-zycie-wiezniow-stanu-wojennego-w-oczach-internowanych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/09\/08\/ciekawostki-z-wystawy-przetrwac-strzebielinek-zycie-wiezniow-stanu-wojennego-w-oczach-internowanych\/","title":{"rendered":"Ciekawostki z wystawy \u201ePrzetrwa\u0107 Strzebielinek. \u017bycie wi\u0119\u017ani\u00f3w stanu wojennego w oczach internowanych\u201d"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"11596\" class=\"elementor elementor-11596\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c36dcd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"2c36dcd\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cdb4ef7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cdb4ef7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Od 7 sierpnia 2026 r. w naszym Muzeum mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119 o \u017cyciu codziennym wi\u0119\u017ani\u00f3w stanu wojennego osadzonych w o\u015brodku odosobnienia w Strzebielinku ko\u0142o Wejherowa. Podstaw\u0119 ekspozycji stanowi niemal 70 czarno-bia\u0142ych fotografii ze zbior\u00f3w jednego z internowanych \u2013 Lecha R\u00f3\u017ca\u0144skiego. To unikatowa dokumentacja historyczna, kt\u00f3ra pozwala spojrze\u0107 na \u201ecodzienno\u015b\u0107 w niecodzienno\u015bci\u201d oczami samych internowanych, kt\u00f3rzy ryzykowali surowe kary, by uwieczni\u0107 to, czego uwieczni\u0107 nie mo\u017cna by\u0142o.<\/p><p>Samo fotografowanie nie by\u0142o \u0142atwe \u2013 ci\u0105g\u0142e przeszukiwanie cel (tzw. kipisze), rewizje przy widzeniach z najbli\u017cszymi, kontrole wszelkich rzeczy wnoszonych na teren o\u015brodka. A jednak przez ponad rok jego funkcjonowania (od 13 grudnia 1981 r. do 23 grudnia 1982 r.) w obozie by\u0142o co najmniej 5 (!) aparat\u00f3w fotograficznych. Ich przerzucenie wymaga\u0142o specjalnych przygotowa\u0144: nie tylko zorganizowania siatki przerzutu do i z obozu (by wywo\u0142a\u0107 negatywy), ale te\u017c rozeznania co do mo\u017cliwo\u015bci ich ukrywania w celi i dopasowania w\u0142a\u015bciwych parametr\u00f3w sprz\u0119tu i materia\u0142\u00f3w fotograficznych.<\/p><p>Jednym z takich aparat\u00f3w by\u0142 Certo SL100 \u2013 tani i przede wszystkim ma\u0142y (jak na tamte czasy oczywi\u015bcie), a wi\u0119c \u0142atwy do przemycenia i ukrycia. Zosta\u0142 zapakowany fabrycznie w puszk\u0119 metalow\u0105 z etykiet\u0105 \u201eKonserwa mi\u0119sna\u201d przez pracownika Zak\u0142ad\u00f3w Mi\u0119snych w Toruniu. Tak przygotowany produkt spo\u017cywczy nie wzbudzi\u0142 podejrze\u0144 stra\u017cnik\u00f3w obozowych, dzi\u0119ki czemu jego zawarto\u015b\u0107 trafi\u0142a do r\u0105k Lecha R\u00f3\u017ca\u0144skiego. R\u00f3wnie sprytna okaza\u0142a si\u0119 skrytka na aparat, kt\u00f3ry p. R\u00f3\u017ca\u0144ski umie\u015bci\u0142 w du\u017cym zag\u0142\u0119bieniu umywalki wisz\u0105cej w ubikacji, a raczej skromnym punkcie higienicznym wyodr\u0119bnionym z fragmentu celi. Aparatem tym wykonano sporo zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re prezentujemy na naszej ekspozycji \u2013 warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na uj\u0119cia \u201ez biodra\u201d lub \u201ezza winkla\u201d. Oryginalny aparat zosta\u0142 przez wi\u0119\u017ani\u00f3w zniszczony w obawie przed kolejnym kipiszem, ale na wystawie mo\u017cna zobaczy\u0107 identyczny model Certo SL100.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6dc0b70 elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"6dc0b70\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/07\/27\/nowa-wystawa-czasowa-przetrwac-strzebielinek-zycie-wiezniow-stanu-wojennego-w-oczach-internowanych-dostepna-od-7-sierpnia\/\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Wi\u0119cej o wystawie <\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08cff65 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"08cff65\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1080\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ps_postfb01_1080x1080.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-11598\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ps_postfb01_1080x1080.png 1080w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ps_postfb01_1080x1080-300x300.png 300w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ps_postfb01_1080x1080-1024x1024.png 1024w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ps_postfb01_1080x1080-150x150.png 150w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ps_postfb01_1080x1080-768x768.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezentujemy historie, ciekawostki i eksponaty, kt\u00f3re czekaj\u0105 na wystawie czasowej. Tym razem przedstawiamy aparat fotograficzny Certo SL100, kt\u00f3ry do o\u015brodka odosobnienia zosta\u0142 dostarczony w puszce z etykiet\u0105 \u201eKonserwa mi\u0119sna\u201d. <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":11598,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-11596","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11596"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11605,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11596\/revisions\/11605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}