{"id":11976,"date":"2026-09-25T09:38:29","date_gmt":"2026-09-25T07:38:29","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=11976"},"modified":"2026-09-25T15:03:58","modified_gmt":"2026-09-25T13:03:58","slug":"27-wrzesnia-1939-r-powolano-szare-szeregi-konspiracyjna-organizacje-zwiazku-harcerstwa-polskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/09\/25\/27-wrzesnia-1939-r-powolano-szare-szeregi-konspiracyjna-organizacje-zwiazku-harcerstwa-polskiego\/","title":{"rendered":"27 wrze\u015bnia 1939 r. powo\u0142ano Szare Szeregi &#8211; konspiracyjn\u0105 organizacj\u0119 Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"11976\" class=\"elementor elementor-11976\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9074532 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"9074532\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc33396 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bc33396\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>27 wrze\u015bnia 1939 r. w Warszawie Zwi\u0105zek Harcerstwa Polskiego przeszed\u0142 do konspiracji. W warunkach niemieckiej okupacji powo\u0142ano struktury, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y kryptonim \u201eSzare Szeregi\u201d. Organizacja sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 m\u0142odzie\u017cow\u0105 organizacj\u0105 konspiracyjn\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w okupowanej Polsce.<\/p><p>Harcerze nie ograniczali swojej dzia\u0142alno\u015bci do walki zbrojnej. Konspiracyjne harcerstwo przygotowywa\u0142o m\u0142odych ludzi do s\u0142u\u017cby na rzecz przysz\u0142ej, niepodleg\u0142ej Polski. Program oparto na ha\u015ble <strong>\u201eDzi\u015b \u2013 Jutro \u2013 Pojutrze\u201d<\/strong>: \u201eDzi\u015b\u201d oznacza\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, \u201eJutro\u201d \u2013 przygotowanie do walki, a \u201ePojutrze\u201d \u2013 s\u0142u\u017cb\u0119 w wolnej Polsce.<\/p><p>Z czasem Szare Szeregi podzielono na trzy grupy wiekowe. <strong>Zawiszacy <\/strong>(12-14 lat) zajmowali si\u0119 m.in. \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 i ratownictwem, <strong>Bojowe Szko\u0142y<\/strong> (15-17 lat) prowadzi\u0142y szkolenie wojskowe, ma\u0142y sabota\u017c i dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadowcz\u0105, natomiast najstarsi \u2013 <strong>Grupy Szturmowe <\/strong>(powy\u017cej 18 lat) uczestniczyli w akcjach dywersyjnych i bojowych. Harcerze walczyli tak\u017ce w szeregach Armii Krajowej podczas Powstania Warszawskiego.<\/p><p>W\u015br\u00f3d najbardziej znanych akcji Szarych Szereg\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 <strong>Akcja pod Arsena\u0142em<\/strong> w marcu 1943 r., podczas kt\u00f3rej odbito z r\u0105k Gestapo wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym Jana Bytnara \u201eRudego\u201d. Harcerze uczestniczyli r\u00f3wnie\u017c w zamachu na Franza Kutscher\u0119 oraz wielu akcjach sabota\u017cowych i dywersyjnych.<\/p><p>W po\u0142owie 1944 r. Szare Szeregi skupia\u0142y <strong>ponad 15 tysi\u0119cy os\u00f3b, w tym oko\u0142o 7 tysi\u0119cy harcerek<\/strong>. Organizacja zosta\u0142a rozwi\u0105zana 17 stycznia 1945 r. Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 jednym z najbardziej wyrazistych przyk\u0142ad\u00f3w zaanga\u017cowania m\u0142odego pokolenia w walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6097988 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6097988\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1929\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Kalendarium-format-na-www-50.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-11978\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Kalendarium-format-na-www-50.png 1929w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Kalendarium-format-na-www-50-300x168.png 300w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Kalendarium-format-na-www-50-1024x573.png 1024w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Kalendarium-format-na-www-50-768x430.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1929px) 100vw, 1929px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84a50f1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"84a50f1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"cerabox-title\" class=\"cerabox-title\">Jan Bytnar ps. \u201eRudy\u201d. Zdj\u0119cie pochodzi z kolekcji fotografii stanowi\u0105cej prawdopodobnie cz\u0119\u015b\u0107 archiwum batalionu \u201eZo\u015bka\u201d zarekwirowanego przez UB podczas aresztowania Jana Rodowicza \u201eAnody\u201d 24 grudnia 1948 r. (fot. z zasobu IPN)<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Organizacja sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 m\u0142odzie\u017cow\u0105 organizacj\u0105 konspiracyjn\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w okupowanej Polsce. Program oparto na ha\u015ble \u201eDzi\u015b \u2013 Jutro \u2013 Pojutrze\u201d: \u201eDzi\u015b\u201d oznacza\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, \u201eJutro\u201d \u2013 przygotowanie do walki, a \u201ePojutrze\u201d \u2013 s\u0142u\u017cb\u0119 w wolnej Polsce.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":11978,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-11976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11976"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11981,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11976\/revisions\/11981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}