{"id":12559,"date":"2026-10-27T12:29:40","date_gmt":"2026-10-27T11:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=12559"},"modified":"2026-10-27T12:32:16","modified_gmt":"2026-10-27T11:32:16","slug":"27-pazdziernika-1991-r-odbyly-sie-pierwsze-w-pelni-wolne-wybory-parlamentarne-w-polsce-po-upadku-komunizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/10\/27\/27-pazdziernika-1991-r-odbyly-sie-pierwsze-w-pelni-wolne-wybory-parlamentarne-w-polsce-po-upadku-komunizmu\/","title":{"rendered":"27 pa\u017adziernika 1991 r. odby\u0142y si\u0119 pierwsze w pe\u0142ni wolne wybory parlamentarne w Polsce po upadku komunizmu"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"12559\" class=\"elementor elementor-12559\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-872abee e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"872abee\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-135ca50 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"135ca50\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Po prze\u0142omie 1989 r. Polska stopniowo odchodzi\u0142a od systemu komunistycznego i budowa\u0142a demokratyczne instytucje pa\u0144stwa. Wybory z czerwca 1989 r. przynios\u0142y zwyci\u0119stwo kandydatom opozycji w ramach cz\u0119\u015bciowo wolnego g\u0142osowania, ale cz\u0119\u015b\u0107 miejsc w Sejmie by\u0142a w\u00f3wczas z g\u00f3ry zarezerwowana dla Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i jej sojusznik\u00f3w. Dopiero wybory parlamentarne w 1991 r. odby\u0142y si\u0119 bez takich ogranicze\u0144.<\/p><p>27 pa\u017adziernika Polacy wybierali 460 pos\u0142\u00f3w i 100 senator\u00f3w. G\u0142osowanie przeprowadzono wed\u0142ug nowych zasad, w warunkach pluralizmu politycznego, gdy na scenie politycznej dzia\u0142a\u0142o wiele partii wywodz\u0105cych si\u0119 zar\u00f3wno z dawnej opozycji demokratycznej, jak i \u015brodowisk postkomunistycznych. W wyborach do Sejmu wystartowa\u0142o ponad sto komitet\u00f3w, co odzwierciedla\u0142o rozdrobnienie polityczne okresu transformacji.<\/p><p>Najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w uzyska\u0142a Unia Demokratyczna, na drugim miejscu znalaz\u0142 si\u0119 Sojusz Lewicy Demokratycznej, a kolejne miejsca zaj\u0119\u0142y m.in. Wyborcza Akcja Katolicka i Polskie Stronnictwo Ludowe. \u017badne ugrupowanie nie zdoby\u0142o samodzielnej wi\u0119kszo\u015bci.<\/p><p>Wybory z 1991 r. mia\u0142y znaczenie symboliczne i praktyczne: po raz pierwszy od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej ca\u0142y parlament zosta\u0142 wy\u0142oniony w wolnym, wielopartyjnym g\u0142osowaniu. By\u0142 to wa\u017cny etap umacniania demokracji parlamentarnej i budowy III Rzeczypospolitej, cho\u0107 zarazem ujawni\u0142 trudno\u015bci zwi\u0105zane z rozdrobnieniem sceny politycznej w pierwszych latach transformacji.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6588530 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6588530\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1929\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalendarium-format-na-www-88.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-12561\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalendarium-format-na-www-88.png 1929w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalendarium-format-na-www-88-300x168.png 300w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalendarium-format-na-www-88-1024x573.png 1024w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalendarium-format-na-www-88-768x430.png 768w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalendarium-format-na-www-88-1536x860.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 1929px) 100vw, 1929px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-19a5d95 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"19a5d95\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gmach Sejmu przy ulicy Wiejskiej, Hartwig, Edward (1909-2003), AN 4287\/H, polona.pl<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142 to wa\u017cny etap umacniania demokracji parlamentarnej i budowy III Rzeczypospolitej, cho\u0107 zarazem ujawni\u0142 trudno\u015bci zwi\u0105zane z rozdrobnieniem sceny politycznej w pierwszych latach transformacji.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":12561,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-12559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12559"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12564,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12559\/revisions\/12564"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}