{"id":12681,"date":"2026-11-06T08:00:03","date_gmt":"2026-11-06T07:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=12681"},"modified":"2026-11-06T08:17:02","modified_gmt":"2026-11-06T07:17:02","slug":"6-listopada-1939-r-sonderaktion-krakau-niemcy-aresztowali-krakowskich-profesorow-ktorzy-zostali-nastepnie-wywiezieni-do-obozow-koncentracyjnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/11\/06\/6-listopada-1939-r-sonderaktion-krakau-niemcy-aresztowali-krakowskich-profesorow-ktorzy-zostali-nastepnie-wywiezieni-do-obozow-koncentracyjnych\/","title":{"rendered":"6 listopada 1939 r. &#8211; Sonderaktion Krakau. Niemcy aresztowali krakowskich profesor\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali nast\u0119pnie wywiezieni do oboz\u00f3w koncentracyjnych"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"12681\" class=\"elementor elementor-12681\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab6fe89 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"ab6fe89\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-557378d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"557378d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>6 listopada 1939 r. niemieckie w\u0142adze okupacyjne przeprowadzi\u0142y w Krakowie akcj\u0119 wymierzon\u0105 w polskie \u015brodowisko naukowe, znan\u0105 jako <strong>Sonderaktion Krakau<\/strong>. By\u0142a ona cz\u0119\u015bci\u0105 planowej polityki wyniszczania polskiej inteligencji i pozbawiania narodu elit zdolnych do podtrzymywania \u017cycia kulturalnego i naukowego.<\/p><p>Niemieckie w\u0142adze okupacyjne zaprosi\u0142y profesor\u00f3w i wyk\u0142adowc\u00f3w na spotkanie w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, kt\u00f3re mia\u0142o dotyczy\u0107 plan\u00f3w III Rzeszy wobec szkolnictwa wy\u017cszego. Uczeni przybyli dobrowolnie, licz\u0105c, \u017ce rozmowy pozwol\u0105 na wznowienie dzia\u0142alno\u015bci krakowskich uczelni. Zaproszenie okaza\u0142o si\u0119 jednak podst\u0119pem. Po wyst\u0105pieniu niemieckiego oficera SS-Brigadef\u00fchrera Brunona M\u00fcllera zgromadzonych poinformowano o zamkni\u0119ciu uczelni i aresztowano. Nie pozwolono im protestowa\u0107 ani skontaktowa\u0107 si\u0119 z rodzinami.<\/p><p>Aresztowanych przewieziono do niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. W\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w znale\u017ali si\u0119 wybitni przedstawiciele r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki. Warunki obozowe, g\u0142\u00f3d, choroby i przemoc doprowadzi\u0142y do \u015bmierci wielu z nich. Cz\u0119\u015b\u0107 uczonych zmar\u0142a r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tko po odzyskaniu wolno\u015bci, wyniszczona pobytem w niewoli. Mi\u0119dzynarodowe protesty, a tak\u017ce interwencje dyplomatyczne, przyczyni\u0142y si\u0119 do zwolnienia cz\u0119\u015bci wi\u0119\u017ani\u00f3w w 1940 r.<\/p><p>Sonderaktion Krakau by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 niemieckiej polityki terroru wobec polskich elit. Mia\u0142a doprowadzi\u0107 do przerwania ci\u0105g\u0142o\u015bci nauczania, os\u0142abienia kultury oraz nauki i wyplenienia pami\u0119ci i to\u017csamo\u015bci narodowej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-49f29a4 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"49f29a4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1929\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-100.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-12683\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-100.png 1929w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-100-300x168.png 300w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-100-1024x573.png 1024w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-100-768x430.png 768w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-100-1536x860.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 1929px) 100vw, 1929px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d66e191 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d66e191\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-off font-feature-clig-off font-feature-calt-off text-decoration-none text-strikethrough-none\">Fot. Collegium Novum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, 1927. Ze zbior\u00f3w NAC<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sonderaktion Krakau by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 niemieckiej polityki terroru wobec polskich elit. Mia\u0142a doprowadzi\u0107 do przerwania ci\u0105g\u0142o\u015bci nauczania, os\u0142abienia kultury oraz nauki i wyplenienia pami\u0119ci i to\u017csamo\u015bci narodowej. <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":12683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-12681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12681"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12686,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12681\/revisions\/12686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}