{"id":13248,"date":"2026-11-19T11:46:47","date_gmt":"2026-11-19T10:46:47","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=13248"},"modified":"2026-11-19T11:48:26","modified_gmt":"2026-11-19T10:48:26","slug":"19-listopada-1557-r-zmarla-polska-krolowa-bona-sforza-zona-zygmunta-i-starego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/11\/19\/19-listopada-1557-r-zmarla-polska-krolowa-bona-sforza-zona-zygmunta-i-starego\/","title":{"rendered":"19 listopada 1557 r. &#8211; zmar\u0142a polska kr\u00f3lowa Bona Sforza, \u017cona Zygmunta I Starego."},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"13248\" class=\"elementor elementor-13248\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b317ca7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b317ca7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-02c6ba0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"02c6ba0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>19 listopada 1557 r. w Bari we W\u0142oszech zmar\u0142a Bona Sforza, kr\u00f3lowa Polski i wielka ksi\u0119\u017cna litewska, \u017cona Zygmunta I Starego. Pochodzi\u0142a z pot\u0119\u017cnego w\u0142oskiego rodu Sforz\u00f3w, a jej panowanie wywar\u0142o istotny wp\u0142yw na \u017cycie polityczne, gospodarcze i kulturalne Rzeczypospolitej. Mia\u0142a 63 lata.<\/p><p>Bona przyby\u0142a do Polski w 1518 r., po \u015blubie z Zygmuntem I. Wraz z ni\u0105 na dw\u00f3r kr\u00f3lewski dotar\u0142y wp\u0142ywy w\u0142oskiego renesansu, nowe obyczaje, moda i sztuka. Kr\u00f3lowa anga\u017cowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w sprawy pa\u0144stwowe i gospodarcze. D\u0105\u017cy\u0142a do wzmocnienia w\u0142adzy monarszej, rozbudowy maj\u0105tk\u00f3w kr\u00f3lewskich oraz poprawy zarz\u0105dzania dobrami. Przypisuje si\u0119 jej tak\u017ce sprowadzenie do Polski wielu w\u0142oskich produkt\u00f3w i upowszechnienie warzyw, kt\u00f3re z czasem zacz\u0119to nazywa\u0107 \u201ew\u0142oszczyzn\u0105\u201d.<\/p><p>Po \u015bmierci m\u0119\u017ca w 1548 r. jej wp\u0142ywy na dworze stopniowo mala\u0142y. Narasta\u0142 konflikt z synem, Zygmuntem II Augustem, mi\u0119dzy innymi z powodu jego ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Barbar\u0105 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0105, kt\u00f3remu Bona by\u0142a przeciwna. W 1556 r. kr\u00f3lowa opu\u015bci\u0142a Polsk\u0119 wywo\u017c\u0105c znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego prywatnego, ruchomego maj\u0105tku i powr\u00f3ci\u0142a do swoich w\u0142oskich posiad\u0142o\u015bci, osiedlaj\u0105c si\u0119 w Bari.<\/p><p>B\u0119d\u0105c we W\u0142oszech po\u017cyczy\u0142a kr\u00f3lowi Hiszpanii Filipowi II ogromn\u0105 sum\u0119 430 tysi\u0119cy dukat\u00f3w. Wkr\u00f3tce zachorowa\u0142a, a okoliczno\u015bci jej \u015bmierci wzbudzi\u0142y podejrzenia. Historycy wskazuj\u0105 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrucia kr\u00f3lowej przez osoby z jej najbli\u017cszego otoczenia, jednak szczeg\u00f3\u0142y tej sprawy do dzi\u015b budz\u0105 dyskusje. Po jej \u015bmierci cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142oskich posiad\u0142o\u015bci przypad\u0142a hiszpa\u0144skiemu w\u0142adcy, co sta\u0142o si\u0119 przedmiotem d\u0142ugotrwa\u0142ych spor\u00f3w z Zygmuntem Augustem.<\/p><p>Bona Sforza zosta\u0142a pochowana w bazylice \u015bw. Miko\u0142aja w Bari. Jej okaza\u0142y nagrobek, ufundowany przez c\u00f3rk\u0119 Ann\u0119 Jagiellonk\u0119, przypomina o zwi\u0105zkach kr\u00f3lowej z Polsk\u0105 i W\u0142ochami.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f70003c elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"f70003c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1929\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-2026-11-19T114627.282.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-13250\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-2026-11-19T114627.282.png 1929w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-2026-11-19T114627.282-300x168.png 300w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-2026-11-19T114627.282-1024x573.png 1024w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-2026-11-19T114627.282-768x430.png 768w, https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Kalendarium-format-na-www-2026-11-19T114627.282-1536x860.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 1929px) 100vw, 1929px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e9d5678 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e9d5678\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bona Sforcia Regina Poloniae 1518, Stachowicz, Micha\u0142 (1768-1825), polona.pl<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bona przyby\u0142a do Polski w 1518 r., po \u015blubie z Zygmuntem I. Wraz z ni\u0105 na dw\u00f3r kr\u00f3lewski dotar\u0142y wp\u0142ywy w\u0142oskiego renesansu, nowe obyczaje, moda i sztuka. Kr\u00f3lowa anga\u017cowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w sprawy pa\u0144stwowe i gospodarcze<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":13250,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-13248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13248"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13256,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13248\/revisions\/13256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}