{"id":8404,"date":"2026-03-24T13:23:20","date_gmt":"2026-03-24T12:23:20","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=8404"},"modified":"2026-03-25T19:08:43","modified_gmt":"2026-03-25T18:08:43","slug":"muzeum-wspolorganizatorem-obchodow-ix-narodowego-dnia-pamieci-polakow-ratujacych-zydow-pod-okupacja-niemiecka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/03\/24\/muzeum-wspolorganizatorem-obchodow-ix-narodowego-dnia-pamieci-polakow-ratujacych-zydow-pod-okupacja-niemiecka\/","title":{"rendered":"Muzeum wsp\u00f3\u0142organizatorem obchod\u00f3w IX Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

24 marca w Kaplicy Pami\u0119ci Polskich M\u0119czennik\u00f3w<\/strong> w Sanktuarium NMP Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i \u015bw. Jana Paw\u0142a w Toruniu odby\u0142y si\u0119 uroczyste obchody IX Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. <\/strong>To dzie\u0144\u00a0szczeg\u00f3lnej refleksji, modlitwy i ho\u0142du dla bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasach niemieckiego terroru wykazali si\u0119 najwy\u017cszym cz\u0142owiecze\u0144stwem. Data ta nie jest przypadkowa, upami\u0119tnia tragiczn\u0105 \u015bmier\u0107 rodziny Ulm\u00f3w z Markowej, zamordowanej w 1944 roku wraz z ukrywanymi przez nich \u017bydami. To \u015bwi\u0119to szczeg\u00f3lnego, g\u0142\u0119boko osobistego wymiaru. Jest ono bowiem potwierdzeniem, \u017ce droga \u017cmudnego docierania do prawdy i ocalania od zapomnienia ka\u017cdego nazwiska by\u0142a i jest drog\u0105 s\u0142uszn\u0105.<\/p>

Podczas uroczysto\u015bci wielokrotnie podkre\u015blano, \u017ce Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci<\/strong> Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 <\/strong>to nie tylko wspomnienie przesz\u0142o\u015bci, lecz tak\u017ce zobowi\u0105zanie na przysz\u0142o\u015b\u0107. Ka\u017cde nowe nazwisko, ka\u017cda odnaleziona historia to kolejny krok w stron\u0119 pe\u0142niejszego poznania prawdy.<\/p>

W uroczysto\u015bci wzi\u0119li udzia\u0142 Prezydent RP Karol Nawrocki<\/strong> oraz Prezydent RP w latach 2015-2025 Andrzej Duda<\/strong>. Obecni byli tak\u017ce m.in. przedstawiciele ambasady Izraela i Wielkiej Brytanii.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Prezydent Karol Nawrocki ju\u017c na pocz\u0105tku swojego wyst\u0105pienia zarysowa\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 o\u015b sporu o pami\u0119\u0107 historyczn\u0105, wskazuj\u0105c na brak powszechnej akceptacji dla naukowych ustale\u0144 i \u015bwiadectw Polak\u00f3w.<\/p>

\u2013 Nie ca\u0142a nasza wsp\u00f3lnota przyjmuje \u015bwiadectwo tego, co wiemy, tego, co ustali\u0142y badania naukowe i \u015bwiat te\u017c nie przyjmuje \u015bwiadectwa narodu polskiego\u00a0zbudowanego na fundamencie warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich od ponad tysi\u0105ca lat. Przez kolejne wieki nar\u00f3d polski ws\u0142uchany w Ewangeli\u0119, w s\u0142owa Jezusa Chrystusa budowa\u0142 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i sw\u00f3j fundament. Wierz\u0105c w to, \u017ce B\u00f3g zes\u0142a\u0142 swojego jednorodzonego Syna po to, aby ka\u017cdy kto w Niego wierzy, nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne; wierz\u0105c w to, \u017ce B\u00f3g nie zes\u0142a\u0142 swojego Syna po to, aby \u015bwiat pot\u0119pi\u0142, ale po to, aby \u015bwiat zosta\u0142 przez Niego zbawiony. To wszystko dawa\u0142o naszej narodowej wsp\u00f3lnocie, tej tworz\u0105cej si\u0119 w I Rzeczpospolitej, w II i w III przekonanie o tym, \u017ce warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie daj\u0105 nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 dawania i oddawania dobra, mi\u0142o\u015bci i mi\u0142osierdzia, kt\u00f3re s\u0105 najwa\u017cniejszym atrybutem Pana Boga. To dlatego I Rzeczpospolita sta\u0142a si\u0119 miejscem \u017cycia tak wielu \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mogli znale\u017a\u0107 sobie innego miejsca w Europie \u2013\u00a0<\/strong>przypomina\u0142 prezydent Karol Nawrocki.<\/p>

Prezydent skupi\u0142 si\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci na postawie Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie niemieckiej okupacji podejmowali dramatyczne decyzje o ratowaniu \u017byd\u00f3w. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 na skal\u0119 ryzyka, jakie si\u0119 z tym wi\u0105za\u0142o. Jednak \u2013 w ocenie prezydenta \u2013 motywacje tych dzia\u0142a\u0144 mia\u0142y g\u0142\u0119boko zakorzeniony charakter.<\/p>

\u2013 Za pr\u00f3b\u0119 ratowania \u017byda grozi\u0142a \u015bmier\u0107, a mimo to robili to dlatego, bo w naszej wsp\u00f3lnocie narodowej by\u0142a to\u017csamo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie. To wynika te\u017c wprost z \u017cyciorys\u00f3w J\u00f3zefa i Wiktorii Ulm\u00f3w, z \u017cyciorys\u00f3w rodziny Pochwatk\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 robi\u0142a to z chrze\u015bcija\u0144skiego serca, cz\u0119\u015b\u0107 z przyja\u017ani, z mi\u0142o\u015bci do drugiego cz\u0142owieka \u2013<\/strong>\u00a0zauwa\u017cy\u0142 prezydent.<\/p>

Karol Nawrocki zaakcentowa\u0142 tak\u017ce wyra\u017anie potrzeb\u0119 aktywnego zabierania g\u0142osu w debacie mi\u0119dzynarodowej. M\u00f3wi\u0142, \u017ce potrzeba konsekwentnie przypomina\u0107 o polskim do\u015bwiadczeniu II wojny \u015bwiatowej. W jego ocenie milczenie nie jest dzi\u015b opcj\u0105.<\/p>

\u2013 Czym mniej nas s\u0142uchaj\u0105, tym, g\u0142o\u015bniej powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107. B\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119 o Polsce w czasie II wojny \u015bwiatowej \u2013<\/strong>\u00a0zadeklarowa\u0142.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Za\u0142o\u017cyciel i Dyrektor Radia Maryja, ojciec Tadeusz Rydzyk CSsR, podczas uroczysto\u015bci wskaza\u0142, \u017ce je\u015bli cz\u0142owiek odrzuca Pana Boga i Jego przykazania, to ju\u017c na ziemi gotuje innym, a w konsekwencji tak\u017ce sobie, piek\u0142o. Tak by\u0142o w XX wieku. Oba totalitaryzmy. Pan B\u00f3g da\u0142 nam przykazanie mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego jako najwa\u017cniejsze. Pan Jezus powiedzia\u0142 p\u00f3\u017aniej mi\u0119dzy innymi, i\u017c nie ma wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci, jak odda\u0107 \u017cycie za przyjaci\u00f3\u0142 swoich. Je\u015bli tak czynimy, to zachowujemy si\u0119 jak trzeba, upodabniamy si\u0119 do najwi\u0119kszych bohater\u00f3w, \u015bwi\u0119tych i jeste\u015bmy \u015bwiat\u0142em dla \u015bwiata. Tego \u017cycz\u0119 ka\u017cdemu z nas i sobie. Niech tak si\u0119 stanie.<\/strong><\/p>

\u2013 Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 zosta\u0142 ustanowiony przez parlament z inicjatywy prezydenta RP Andrzeja Dudy w 2018 roku. Wielko\u015b\u0107 cz\u0142owieka poznaje si\u0119 po jego traktowaniu ludzi s\u0142abych, bezbronnych, znajduj\u0105cych si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie utraty \u017cycia, potrzebuj\u0105cych chleba, troski. Bohaterska polska sanitariuszka Danuta Siedzik\u00f3wna \u201eInka\u201d (\u2026) kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 napisa\u0142a gryps: \u201ePowiedzcie mojej babci, \u017ce zachowa\u0142am si\u0119 jak trzeba\u201d. W 1995 roku, cztery lata po powstaniu Radia Maryja, Rodzina Radia Maryja zacz\u0119\u0142a spisywa\u0107 \u015bwiadectwa o pomocy udzielanej \u017bydom i ratowaniu ich w czasie Holokaustu zgotowanego przez Niemc\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej. Zebrali\u015bmy ponad 40 tysi\u0119cy \u015bwiadectw i tyle\u017c nazwisk ludzi, kt\u00f3rzy w czasie najwi\u0119kszej pr\u00f3by zachowali si\u0119 jak trzeba \u2013\u00a0<\/strong>przypomnia\u0142 o. Tadeusz Rydzyk CSsR.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

G\u0142\u00f3wnym punktem dzisiejszej uroczysto\u015bci by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie kolejnej tablicy z nazwiskami siedmiu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zap\u0142acili najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za ratowanie \u017byd\u00f3w.<\/p>

POCHWATKA J\u00d3ZEF <\/strong>ojciec +1943<\/p>

POCHWATKA BRONIS\u0141AWA <\/strong>matka +1943<\/p>

CZAPLA JANINA <\/strong>c\u00f3rka +1943 i jej nienarodzone dziecko<\/strong><\/p>

POCHWATKA PELAGIA KRYSTYNA <\/strong>c\u00f3rka +1943<\/p>

\u015aLED\u0179 HELENA\u00a0 <\/strong>+1943<\/p>

WYSOCKI JANUSZ\u00a0 <\/strong>+1944<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

RODZINA POCHWATK\u00d3W <\/strong>\u00a0pochodzi\u0142a z Bystrzejowic w dawnym powiecie lubelskim.
W latach 30. XX wieku J\u00f3zef i Bronis\u0142awa Pochwatkowie wraz z c\u00f3rkami \u2013 Janin\u0105 i Pelagi\u0105 Krystyn\u0105 \u2013 zamieszkali w Kolczynie ko\u0142o J\u00f3zefowa nad Wis\u0142\u0105. Prowadzili niewielkie gospodarstwo, a J\u00f3zef pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako gajowy w maj\u0105tku hrabiego Kleniewskiego.
W czasie okupacji niemieckiej ma\u0142\u017ce\u0144stwo udzieli\u0142o schronienia jedenastu osobom pochodzenia \u017cydowskiego \u2013 rodzinom z Kazimierza Dolnego i Pu\u0142aw. Ukrywaj\u0105cy si\u0119 przebywali w ich domu oraz w ziemiankach wykopanych w pobli\u017cu gospodarstwa.
W wyniku donosu, 5 stycznia 1943 roku, do Kolczyna przyby\u0142a niemiecka ekspedycja karna. J\u00f3zef Pochwatka zd\u0105\u017cy\u0142 ostrzec ukrywanych, kt\u00f3rzy zbiegli do lasu. Podczas przeszukania Niemcy odkryli jednak \u015blady ich obecno\u015bci. W odwecie zamordowali J\u00f3zefa Pochwatk\u0119, jego \u017con\u0119 Bronis\u0142aw\u0119 oraz c\u00f3rki \u2013 Janin\u0119 (b\u0119d\u0105c\u0105 w ci\u0105\u017cy) i Pelagi\u0119 Krystyn\u0119. Ich dom i zabudowania sp\u0142on\u0119\u0142y. Cia\u0142a ofiar pochowano nast\u0119pnego dnia w pobli\u017cu zniszczonego gospodarstwa.<\/p>

\u015aLED\u0179 HELENA\u00a0 +1943 <\/strong>W czasie okupacji niemieckiej mieszka\u0142a w Warszawie \u2013 najpierw przy ul. Chmielnej 29, a p\u00f3\u017aniej przy ul. \u017burawiej 4a. Wsp\u00f3lnie z synow\u0105 Jadwig\u0105 \u015aled\u017a (z domu Kluzi\u0144sk\u0105) oraz jej siostrami \u2013 Ann\u0105 Rycerz i Janin\u0105 Kluzi\u0144sk\u0105-\u017belechowsk\u0105 \u2013 organizowa\u0142a pomoc i schronienie dla os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego.<\/p>

Drugiego grudnia 1943 roku, w wyniku donosu, zosta\u0142a aresztowana i osadzona na Pawiaku pod zarzutem udzielania pomocy \u017bydom.\u00a0Po o\u015bmiu dniach \u015bledztwa, 10 grudnia 1943 roku, rozstrzelano j\u0105 w ruinach getta warszawskiego.<\/p>

WYSOCKI JANUSZ\u00a0 +1944<\/strong> Kilkunastoletni by\u0142 jednym z opiekun\u00f3w schronu \u201eKrysia\u201d, kt\u00f3ry powsta\u0142 na prywatnej posesji rodziny Wolskich przy ulicy Gr\u00f3jeckiej 81 w Warszawie. Ch\u0142opiec pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 \u201eanio\u0142a str\u00f3\u017ca\u201d kryj\u00f3wki, dbaj\u0105c o bezpiecze\u0144stwo oko\u0142o 40 ukrywaj\u0105cych si\u0119 w niej os\u00f3b \u017cydowskiego pochodzenia, mi\u0119dzy innymi dr. Emanuela Ringelbluma, historyka i tw\u00f3rcy podziemnego archiwum getta warszawskiego. Wysocki pilnowa\u0142 wej\u015bcia do bunkra i by\u0142 odpowiedzialny za dostarczanie \u017cywno\u015bci oraz wynoszenie nieczysto\u015bci. Przez dwa lata opiekowa\u0142 si\u0119 ukrywaj\u0105cymi, jednak w marcu 1944 roku, po wykryciu schronu przez Niemc\u00f3w, zosta\u0142 aresztowany i rozstrzelany wraz z wujem oraz wszystkimi podopiecznymi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pami\u0119\u0107, kt\u00f3ra jest naszym obowi\u0105zkiem<\/strong><\/p>

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 blisko 30 lat temu. To w\u00f3wczas, O. Tadeusz Rydzyk CSsR \u2013 Dyrektor Radia Maryja zaapelowa\u0142 do s\u0142uchaczy o przesy\u0142anie zg\u0142osze\u0144 i \u015bwiadectw dotycz\u0105cych Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej. Apel okaza\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy. W odpowiedzi przysz\u0142y tysi\u0105ce list\u00f3w i relacji od ludzi, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e powojenne dziesi\u0119ciolecia milczeli, a teraz, poruszeni wezwaniem, postanowili opowiedzie\u0107 o swoich s\u0105siadach, cz\u0142onkach rodzin, o matkach i ojcach, kt\u00f3rzy z nara\u017ceniem \u017cycia nie\u015bli pomoc, a wielu z nich zap\u0142aci\u0142o za to najwy\u017csz\u0105 cen\u0119.<\/p>

Ten spontaniczny odzew przerodzi\u0142 si\u0119 w systematyczne, zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 badania. Aby nada\u0107 im nale\u017cyt\u0105 rang\u0119 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, powo\u0142any zosta\u0142\u00a0Instytut im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d<\/strong>. Przez lata zesp\u00f3\u0142 badaczy Instytutu \u2013 historyk\u00f3w, socjolog\u00f3w i dziennikarzy \u2013 niestrudzenie dokumentowa\u0142, weryfikowa\u0142 i archiwizowa\u0142 nap\u0142ywaj\u0105ce \u015bwiadectwa. Efektem tej mr\u00f3wczej pracy jest bezcenny zbi\u00f3r tysi\u0119cy godzin nagra\u0144 audio i wideo, list\u00f3w, fotografii i wspomnie\u0144, kt\u00f3re ocali\u0142y od zapomnienia heroiczne postawy tak wielu Polak\u00f3w.<\/p>

Owocem tych bada\u0144 i gromadzonego przez lata archiwum sta\u0142y si\u0119 konkretne, materialne znaki pami\u0119ci. W\u00a02016 roku<\/strong>, wraz z konsekracj\u0105 Sanktuarium pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i \u015bw. Jana Paw\u0142a II, na jego dolnym poziomie powsta\u0142a\u00a0Kaplica Pami\u0119ci<\/strong>.<\/p>

To unikalne w skali \u015bwiatowej miejsce, kt\u00f3rego inicjatorem jest O. Tadeusz Rydzyk CSsR \u2013 Dyrektor Radia Maryja, zosta\u0142o zaprojektowane jako wotum czci dla Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. Na \u015bcianie z czarnego granitu, pod przewodnim cytatem z Ewangelii \u015bw. Jana:\u00a0\u201eNie ma wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci od tej, gdy kto\u015b \u017cycie swoje oddaje za przyjaci\u00f3\u0142 swoich\u201d<\/em>,\u00a0<\/strong>spoczywa w kamieniu 1.249 nazwisk\u00a0Polak\u00f3w \u2013 m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci \u2013 zamordowanych za pomoc niesion\u0105 \u017bydom.\u00a024 marca 2026 roku dopisali\u015bmy do tej bolesnej ksi\u0119gi kolejnych siedmioro. Kaplica, w kt\u00f3rej przechowywane s\u0105 tak\u017ce relikwie polskich m\u0119czennik\u00f3w, a jej wn\u0119trze zdobi\u0105 witra\u017ce autorstwa prof. Andrzeja Ka\u0142uckiego, sta\u0142a si\u0119 narodowym sanktuarium pami\u0119ci o Polskich Sprawiedliwych.<\/p>

My\u015bl o upami\u0119tnieniu polskich Sprawiedliwych nie zamkn\u0119\u0142a si\u0119 tylko w murach \u015bwi\u0105tyni. W\u00a02020 roku<\/strong> jako naturalne rozwini\u0119cie tej idei, w otoczeniu Sanktuarium powsta\u0142\u00a0Park Pami\u0119ci Narodowej<\/strong>\u00a0\u201eZachowali si\u0119 jak trzeba\u201d.<\/strong><\/p>

To wyj\u0105tkowa przestrze\u0144 zadumy i ho\u0142du, kt\u00f3rej motto stanowi\u0105 s\u0142owa Danuty „Inki” Siedzik\u00f3wny:\u00a0„Zachowali si\u0119 jak trzeba”<\/em><\/strong>. Na dwustu trzymetrowych, szklanych postumentach ustawionych w alei tworz\u0105cej kontur Polski wypisano dotychczas ponad 31.000 nazwisk Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy z nara\u017ceniem \u017cycia ratowali \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105.<\/p>

Zwie\u0144czeniem wieloletnich dzia\u0142a\u0144 dokumentacyjnych jest powstanie Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Toruniu<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie tu trafi\u0142o bezcenne archiwum \u015bwiadectw jako trwa\u0142e dziedzictwo i punkt wyj\u015bcia do dalszych bada\u0144. To symboliczny akt, kt\u00f3ry zamyka pewien etap, ale przede wszystkim otwiera nowy. W pracowniach naukowych Muzeum badania nie tylko nie ustaj\u0105, ale s\u0105 kontynuowane z jeszcze wi\u0119kszym rozmachem, a zebrane historie zyskuj\u0105 nowoczesn\u0105 opraw\u0119 i s\u0105 udost\u0119pniane kolejnym pokoleniom.<\/p>

Wci\u0105\u017c Apelujemy do wszystkich, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 wiedz\u0119 o podobnych bohaterskich postawach \u2013 zar\u00f3wno tych udokumentowanych, jak i przekazywanych w rodzinnych opowie\u015bciach \u2013 prosimy o kontakt. Wci\u0105\u017c wiele historii nadal czeka na swoje ujawnienie, a ka\u017cda z nich jest bezcenn\u0105 cegie\u0142k\u0105 w budowaniu to\u017csamo\u015bci kolejnych pokole\u0144.<\/p>

relacje@kaplicapamieci.pl<\/strong><\/a><\/p>

tel. 22\u00a0535 64 77<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Organizatorami obchod\u00f3w IX Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 byli:<\/p>

Muzeum Pami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107 im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Toruniu<\/strong><\/p>

Akademia Kultury Spo\u0142ecznej i Medialnej w Toruniu<\/strong><\/p>

Fundacja Lux Veritatis<\/strong><\/p>

Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z relacj\u0105 przygotowan\u0105 przez redakcj\u0119 Radia Maryja i TV Trwam<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0142\u00f3wnym punktem dzisiejszej uroczysto\u015bci by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie kolejnej tablicy z nazwiskami siedmiu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zap\u0142acili najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za ratowanie \u017byd\u00f3w. <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":8407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8404"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8571,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8404\/revisions\/8571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}