{"id":8453,"date":"2026-03-24T12:57:16","date_gmt":"2026-03-24T11:57:16","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/?p=8453"},"modified":"2026-04-07T10:59:03","modified_gmt":"2026-04-07T08:59:03","slug":"upamietnieni-kolejni-bohaterowie-podczas-ix-narodowego-dnia-pamieci-polakow-ratujacych-zydow-pod-okupacja-niemiecka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/2026\/03\/24\/upamietnieni-kolejni-bohaterowie-podczas-ix-narodowego-dnia-pamieci-polakow-ratujacych-zydow-pod-okupacja-niemiecka\/","title":{"rendered":"Upami\u0119tnieni kolejni Bohaterowie podczas IX Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

24 marca w Kaplicy Pami\u0119ci Polskich M\u0119czennik\u00f3w <\/strong>w Sanktuarium NMP Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Toruniu odby\u0142y si\u0119 uroczyste obchody IX Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. <\/strong>W uroczysto\u015bci uczestniczyli Prezydent RP Karol Nawrocki <\/strong>oraz Prezydent RP w latach 2015\u20132025 Andrzej Duda. <\/strong><\/p>

To dzie\u0144\u00a0szczeg\u00f3lnej refleksji, modlitwy i ho\u0142du dla bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasach niemieckiego terroru wykazali si\u0119 najwy\u017cszym cz\u0142owiecze\u0144stwem. Data ta nie jest przypadkowa, upami\u0119tnia tragiczn\u0105 \u015bmier\u0107 rodziny Ulm\u00f3w z Markowej, zamordowanej w 1944 roku wraz z ukrywanymi przez nich \u017bydami. Rodzina ta sta\u0142a si\u0119 symbolem tysi\u0119cy polskich rodzin, kt\u00f3re z nara\u017ceniem w\u0142asnego \u017cycia i \u017cycia swoich bliskich nios\u0142y pomoc prze\u015bladowanym \u017bydom w czasie wojny.<\/p>

Uroczysto\u015b\u0107 zorganizowan\u0105 przez Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II, Fundacj\u0119 Lux Veritatis oraz Akademi\u0119 Kultury Spo\u0142ecznej i Medialnej otworzy\u0142\u00a0O. Jan Kr\u00f3l CSsR<\/strong>\u00a0pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki Dyrektora Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II.<\/strong><\/p>

\u201eTo \u015bwi\u0119to gromadzi nas dzisiaj w tej szczeg\u00f3lnej kaplicy, w kaplicy, w kt\u00f3rej upami\u0119tnione s\u0105 nazwiska Polak\u00f3w zamordowanych przez niemieckiego okupanta tylko dlatego, \u017ce pod sw\u00f3j dach przyj\u0119li przedstawicieli narodu \u017cydowskiego. Zostali zdradzeni, wydani i w konsekwencji zamordowani. Je\u017celi patrzymy na t\u0119 czarn\u0105 \u015bcian\u0119 z nazwiskami ofiar przeczytamy s\u0142owa naszego Pana i Zbawiciela \u2013 \u201eNie ma wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci nad t\u0119, gdy kto\u015b \u017cycie swoje oddaje za swoich przyjaci\u00f3\u0142\u201d \u2013 to wiara katolicka, to mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga i drugiego cz\u0142owieka sprawi\u0142y, \u017ce Ci Bohaterowie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 konsekwencji otwarli swoje serca, swoje domy dla swoich s\u0105siad\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142, znajomych\u201d \u00a0\u2013 <\/strong><\/em>zaznaczy\u0142 O. Jan Kr\u00f3l CSsR<\/strong>\u00a0otwieraj\u0105c uroczysto\u015b\u0107.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tO. Jan Kr\u00f3l CSsR \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 stanowi potwierdzenie, \u017ce trudna droga docierania do prawdy i ocalania od zapomnienia ka\u017cdego nazwiska by\u0142a i jest drog\u0105 s\u0142uszn\u0105. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 blisko 30 lat temu. To w\u00f3wczas, Ojciec dr Tadeusz Rydzyk CSsR, Za\u0142o\u017cyciel i Dyrektor Radia Maryja i TV Trwam<\/strong>\u00a0zaapelowa\u0142 do s\u0142uchaczy o przesy\u0142anie zg\u0142osze\u0144 i \u015bwiadectw dotycz\u0105cych Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej. Apel okaza\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy. W odpowiedzi przysz\u0142y tysi\u0105ce list\u00f3w i relacji od ludzi, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e powojenne dziesi\u0119ciolecia milczeli ale poruszeni wezwaniem, postanowili opowiedzie\u0107 o swoich s\u0105siadach, cz\u0142onkach rodzin, o matkach i ojcach, kt\u00f3rzy z nara\u017ceniem \u017cycia nie\u015bli pomoc, a wielu z nich zap\u0142aci\u0142o za to najwy\u017csz\u0105 cen\u0119.<\/p>

Ten spontaniczny odzew przerodzi\u0142 si\u0119 w systematyczne, zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 badania. Aby nada\u0107 im nale\u017cyt\u0105 rang\u0119 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, powo\u0142any zosta\u0142 Instytut im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d<\/strong>. Przez lata zesp\u00f3\u0142 badaczy Instytutu niestrudzenie dokumentowa\u0142, weryfikowa\u0142 i archiwizowa\u0142 nap\u0142ywaj\u0105ce \u015bwiadectwa.<\/p>

\u2013 \u201e<\/strong>Zebrali\u015bmy ponad 40 tys. \u015bwiadectw i tyle\u017c nazwisk ludzi, kt\u00f3rzy w trakcie najwi\u0119kszej pr\u00f3by zachowali si\u0119 jak trzeba\u201d<\/em> \u2013 <\/strong>zaznaczy\u0142 Ojciec dr Tadeusz Rydzyk CSsR, Za\u0142o\u017cyciel i Dyrektor Radia Maryja i TV Trwam.<\/strong><\/p>

Po latach niezwykle wyt\u0119\u017conej pracy, ca\u0142y ten unikalny zas\u00f3b \u2013 archiwum ludzkich los\u00f3w i \u015bwiadectwo naszej narodowej to\u017csamo\u015bci \u2013 znalaz\u0142 swoje godne miejsce w\u00a0Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Toruniu<\/strong>. To symboliczny akt, kt\u00f3ry otwiera nowy etap. W pracowniach naukowych Muzeum badania nie tylko nie ustaj\u0105, ale s\u0105 kontynuowane z jeszcze wi\u0119kszym rozmachem. Wyt\u0119\u017cona praca na rzecz prawdy historycznej daje realne efekty.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tO. dr Tadeusz Rydzyk CSsR\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tKarol Nawrocki, Prezydent RP\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tAndrzej Duda, Prezydent RP w latach 2015-2025\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tprof. Tomasz Gajownik\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tprof. Krzysztof Szwagrzyk\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Postaw\u0119 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie niemieckiej okupacji podejmowali dramatyczne decyzje o ratowaniu \u017byd\u00f3w akcentowa\u0142 Prezydent RP Karol Nawrocki.<\/strong> Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 na skal\u0119 ryzyka, jakie si\u0119 z tym wi\u0105za\u0142o. Jednak \u2013 w ocenie prezydenta \u2013 motywacje tych dzia\u0142a\u0144 mia\u0142y g\u0142\u0119boko zakorzeniony charakter. \u2013 \u201eZa pr\u00f3b\u0119 ratowania \u017byda grozi\u0142a \u015bmier\u0107, a mimo to robili to dlatego, bo w naszej wsp\u00f3lnocie narodowej by\u0142a to\u017csamo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie. To wynika te\u017c wprost z \u017cyciorys\u00f3w J\u00f3zefa i Wiktorii Ulm\u00f3w, z \u017cyciorys\u00f3w rodziny Pochwatk\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 robi\u0142a to z chrze\u015bcija\u0144skiego serca, cz\u0119\u015b\u0107 z przyja\u017ani, z mi\u0142o\u015bci do drugiego cz\u0142owieka\u201d<\/em>.<\/p>

Andrzej Duda, prezydent RP w latach 2015\u20132025<\/strong>, kt\u00f3ry jest inicjatorem Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na skal\u0119 pomocy, jak\u0105 zaoferowali Polacy \u2013 \u201eTych, kt\u00f3rzy pomagali, liczymy w setkach tysi\u0119cy w wielomilionowym spo\u0142ecze\u0144stwie\u201d.<\/em><\/p>

prof. Tomasz Gajownik, kierownik dzia\u0142u naukowo-tw\u00f3rczego Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Toruniu<\/strong> wskaza\u0142 natomiast na prac\u0119, jaka ju\u017c zosta\u0142a wykonana na rzecz piel\u0119gnowania pami\u0119ci historycznej \u2013 \u201eDzi\u0119ki ofiarnej pracy pracownik\u00f3w Instytutu Pami\u0119ci Narodowej oraz pracownik\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w dzia\u0142u naukowo \u2013 tw\u00f3rczego naszego Muzeum mo\u017cemy dzi\u015b, w ciszy i zadumie, pochyli\u0107 si\u0119 nad ofiarami niemieckiego terroru\u201d.<\/em><\/p>

G\u0142\u00f3wnym punktem dzisiejszej uroczysto\u015bci by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego<\/strong> kolejnej tablicy z nazwiskami Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zap\u0142acili najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za ratowanie \u017byd\u00f3w. W tym roku uhonorowani zostali Helena \u015aled\u017a, Janusz Wysocki i rodzina Pochwatk\u00f3w – J\u00f3zef, Bronis\u0142awa, Pelagia i Janina wraz z nienarodzonym dzieckiem. Tablic\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142 ordynariusz diecezji toru\u0144skiej biskup Arkadiusz Okroj.<\/strong> Sylwetki upami\u0119tnionych bohater\u00f3w do\u0142\u0105czono do pozosta\u0142ych 1249 nazwisk wyrytych na \u015bcianie Kaplicy Pami\u0119ci Polskich M\u0119czennik\u00f3w.<\/p>

Po rodzin\u0119 Pochwatk\u00f3w Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II, we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej powr\u00f3ci\u0142o w 2024 roku.<\/p>

\u2013 \u201eW czasie okupacji niemieckiej ma\u0142\u017ce\u0144stwo udzieli\u0142o schronienia 11 osobom pochodzenia \u017cydowskiego, rodzinom z Kazimierza Dolnego i Pu\u0142aw<\/em>\u201d \u2013 <\/strong>wyja\u015bni\u0142 prof. Tomasz Gajownik.<\/strong><\/p>

\u2013 \u201ePoliczyli\u015bmy dok\u0142adnie: w masowym dole \u015bmierci by\u0142y szcz\u0105tki pi\u0119ciu ofiar: trzech kobiet, m\u0119\u017cczyzny i nienarodzonego dziecka<\/em>\u201d<\/strong>\u2013 wskaza\u0142 prof. Krzysztof Szwagrzyk, zast\u0119pca prezesa IPN.<\/strong><\/p>

By\u0142y to szcz\u0105tki J\u00f3zefa, Bronis\u0142awy, Pelagii i Janiny, matki, kt\u00f3ra \u2013 jak powiedzia\u0142 prof. Krzysztof Szwagrzyk <\/strong>\u2013 \u201ewierzymy, \u017ce zdo\u0142a\u0142a opatrzy\u0107 swoje dziecko na drog\u0119 do Boga\u201d.<\/em><\/p>

\u2013 \u201ePowr\u00f3cili\u015bmy po rodzin\u0119 Pochwatk\u00f3w. Powr\u00f3cimy po innych<\/em>\u201d \u2013 <\/strong>zapewni\u0142 prof. Krzysztof Szwagrzyk.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wieniec w Kaplicy Pami\u0119ci Polskich M\u0119czennik\u00f3w z\u0142o\u017cy\u0142 Prezydent Karol Nawrocki<\/strong>, w towarzystwie prezydenta Andrzeja Dudy<\/strong>, prof. Krzysztofa Szwagrzyka<\/strong>, O. Dariusza Paszy\u0144skiego, <\/strong>prze\u0142o\u017conego Prowincji Warszawskiej Redemptoryst\u00f3w i O. Zdzis\u0142awa Klafki, <\/strong>Rektora Akademii Kultury Spo\u0142ecznej i Medialnej w Toruniu. Wie\u0144ce z\u0142o\u017cyli r\u00f3wnie\u017c pierwszy sekretarz polityczny ambasady brytyjskiej Harry Dadswell <\/strong>oraz wiceambasador Izraela w Polsce, Omer Chechek Katz, <\/strong>kt\u00f3ry w swoim wyst\u0105pieniu zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do wszystkich zaanga\u017cowanych na rzecz upami\u0119tnienia polskich bohater\u00f3w.\u00a0<\/p>

\u2013 \u201eDzi\u0119kuj\u0119 tym wszystkim, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 na rzecz zachowania pami\u0119ci, obrony prawdy i honorowania tych, kt\u00f3rzy pomagali \u017bydom w ich najczarniejszej godzinie\u201d \u2013<\/em> powiedzia\u0142 Omer Chechek Katz.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci<\/strong> Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 <\/strong>to nie tylko wspomnienie przesz\u0142o\u015bci, lecz tak\u017ce zobowi\u0105zanie na przysz\u0142o\u015b\u0107. Ka\u017cde nowe nazwisko, ka\u017cda odnaleziona historia to kolejny krok w stron\u0119 pe\u0142niejszego poznania prawdy.<\/p>

\u2013 „B\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119 o Polsce w czasie II wojny \u015bwiatowej, o niemieckich oprawcach, o polskich bohaterach” \u2013<\/em> podkre\u015bli\u0142 prezydent Karol Nawrocki.<\/strong><\/p>

Tego zadania podj\u0119\u0142o si\u0119 Muzeum \u201ePami\u0119\u0107 i To\u017csamo\u015b\u0107\u201d im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II \u2013 muzeum, kt\u00f3re wraca po polskich bohater\u00f3w\u00a0poprzez wyniesienie Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w na przys\u0142uguj\u0105ce im miejsce w historii.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0<\/p>

Upami\u0119tnieni podczas IX Narodowego Dnia Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105.<\/strong><\/p>

POCHWATKA J\u00d3ZEF\u00a0<\/strong>ojciec +1943<\/p>

POCHWATKA BRONIS\u0141AWA\u00a0<\/strong>matka +1943<\/p>

CZAPLA JANINA\u00a0<\/strong>c\u00f3rka +1943\u00a0i jej nienarodzone dziecko<\/strong><\/p>

POCHWATKA PELAGIA KRYSTYNA\u00a0<\/strong>c\u00f3rka +1943<\/p>

\u015aLED\u0179 HELENA\u00a0\u00a0<\/strong>+1943<\/p>

WYSOCKI JANUSZ\u00a0\u00a0<\/strong>+1944<\/p>

RODZINA POCHWATK\u00d3W\u00a0<\/strong>\u00a0pochodzi\u0142a z Bystrzejowic w dawnym powiecie lubelskim.
W latach 30. XX wieku J\u00f3zef i Bronis\u0142awa Pochwatkowie wraz z c\u00f3rkami \u2013 Janin\u0105 i Pelagi\u0105 Krystyn\u0105 \u2013 zamieszkali w Kolczynie ko\u0142o J\u00f3zefowa nad Wis\u0142\u0105. Prowadzili niewielkie gospodarstwo, a J\u00f3zef pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako gajowy w maj\u0105tku hrabiego Kleniewskiego.
W czasie okupacji niemieckiej ma\u0142\u017ce\u0144stwo udzieli\u0142o schronienia jedenastu osobom pochodzenia \u017cydowskiego \u2013 rodzinom z Kazimierza Dolnego i Pu\u0142aw. Ukrywaj\u0105cy si\u0119 przebywali w ich domu oraz w ziemiankach wykopanych w pobli\u017cu gospodarstwa.
W wyniku donosu, 5 stycznia 1943 roku, do Kolczyna przyby\u0142a niemiecka ekspedycja karna. J\u00f3zef Pochwatka zd\u0105\u017cy\u0142 ostrzec ukrywanych, kt\u00f3rzy zbiegli do lasu. Podczas przeszukania Niemcy odkryli jednak \u015blady ich obecno\u015bci. W odwecie zamordowali J\u00f3zefa Pochwatk\u0119, jego \u017con\u0119 Bronis\u0142aw\u0119 oraz c\u00f3rki \u2013 Janin\u0119 (b\u0119d\u0105c\u0105 w ci\u0105\u017cy) i Pelagi\u0119 Krystyn\u0119. Ich dom i zabudowania sp\u0142on\u0119\u0142y. Cia\u0142a ofiar pochowano nast\u0119pnego dnia w pobli\u017cu zniszczonego gospodarstwa.<\/p>

\u015aLED\u0179 HELENA\u00a0 +1943\u00a0<\/strong>W czasie okupacji niemieckiej mieszka\u0142a w Warszawie \u2013 najpierw przy ul. Chmielnej 29, a p\u00f3\u017aniej przy ul. \u017burawiej 4a. Wsp\u00f3lnie z synow\u0105 Jadwig\u0105 \u015aled\u017a (z domu Kluzi\u0144sk\u0105) oraz jej siostrami \u2013 Ann\u0105 Rycerz i Janin\u0105 Kluzi\u0144sk\u0105-\u017belechowsk\u0105 \u2013 organizowa\u0142a pomoc i schronienie dla os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego.<\/p>

Drugiego grudnia 1943 roku, w wyniku donosu, zosta\u0142a aresztowana i osadzona na Pawiaku pod zarzutem udzielania pomocy \u017bydom.\u00a0Po o\u015bmiu dniach \u015bledztwa, 10 grudnia 1943 roku, rozstrzelano j\u0105 w ruinach getta warszawskiego.<\/p>

WYSOCKI JANUSZ\u00a0 +1944<\/strong>\u00a0Kilkunastoletni by\u0142 jednym z opiekun\u00f3w schronu \u201eKrysia\u201d, kt\u00f3ry powsta\u0142 na prywatnej posesji rodziny Wolskich przy ulicy Gr\u00f3jeckiej 81 w Warszawie. Ch\u0142opiec pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 \u201eanio\u0142a str\u00f3\u017ca\u201d kryj\u00f3wki, dbaj\u0105c o bezpiecze\u0144stwo oko\u0142o 40 ukrywaj\u0105cych si\u0119 w niej os\u00f3b \u017cydowskiego pochodzenia, mi\u0119dzy innymi dr. Emanuela Ringelbluma, historyka i tw\u00f3rcy podziemnego archiwum getta warszawskiego. Wysocki pilnowa\u0142 wej\u015bcia do bunkra i by\u0142 odpowiedzialny za dostarczanie \u017cywno\u015bci oraz wynoszenie nieczysto\u015bci. Przez dwa lata opiekowa\u0142 si\u0119 ukrywaj\u0105cymi, jednak w marcu 1944 roku, po wykryciu schronu przez Niemc\u00f3w, zosta\u0142 aresztowany i rozstrzelany wraz z wujem oraz wszystkimi podopiecznymi.<\/p>

\u00a0<\/strong><\/p>

Wci\u0105\u017c Apelujemy do wszystkich, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 wiedz\u0119 o podobnych bohaterskich postawach \u2013 zar\u00f3wno tych udokumentowanych, jak i przekazywanych w rodzinnych opowie\u015bciach \u2013 prosimy o kontakt. Wci\u0105\u017c wiele historii nadal czeka na swoje ujawnienie, a ka\u017cda z nich jest bezcenn\u0105 cegie\u0142k\u0105 w budowaniu to\u017csamo\u015bci kolejnych pokole\u0144.<\/p>

relacje@kaplicapamieci.pl<\/strong><\/a><\/p>

tel. 22\u00a0535 64 77<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z roku na rok honorowani s\u0105 kolejni cisi bohaterowie. W tym roku to Helena \u015aled\u017a, Janusz Wysocki i rodzina Pochwatk\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym punktem dzisiejszej uroczysto\u015bci by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie kolejnej tablicy z nazwiskami siedmiu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zap\u0142acili najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za ratowanie \u017byd\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":8422,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-8453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8453"}],"version-history":[{"count":103,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8723,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8453\/revisions\/8723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamiecitozsamosc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}