A A A

16 lipca 1997 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski podpisał tekst Konstytucji RP. Wydarzenie to stanowiło zwieńczenie trwających kilka lat prac nad stworzeniem nowej ustawy zasadniczej, która miała dostosować ustrój państwa do realiów demokratycznej Polski po upadku systemu komunistycznego.

Prace nad nową konstytucją rozpoczęły się już w pierwszej kadencji Sejmu wybranego po przemianach 1989 roku. W kwietniu 1992 roku parlament przyjął ustawę określającą zasady przygotowania i uchwalenia nowej ustawy zasadniczej, a następnie powołano Komisję Konstytucyjną Zgromadzenia Narodowego odpowiedzialną za opracowanie ostatecznego projektu dokumentu. Przyjęto również, że po uchwaleniu przez Zgromadzenie Narodowe konstytucja zostanie poddana pod ocenę obywateli w referendum ogólnokrajowym.

W proces tworzenia nowej ustawy zasadniczej zaangażowane były różne środowiska polityczne i społeczne. Wpłynęło osiem różnych projektów – prezydenta Lecha Wałęsy, Unii Demokratycznej, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Komisji Konstytucyjnej, wspólny projekt Polskiego Stronnictwa Ludowego i Unii Pracy, Konfederacji Polski Niepodległej, Porozumienia Centrum oraz projekt obywatelski, nad którym prace były koordynowane przez NSZZ Solidarność.

Po kilku latach debat i negocjacji ostateczny tekst Konstytucji został uchwalony przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku. Następnie 25 maja 1997 roku odbyło się referendum konstytucyjne, w którym większość głosujących opowiedziała się za przyjęciem nowej ustawy zasadniczej. Podpis prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego złożony 16 lipca 1997 roku był ostatnim etapem procesu legislacyjnego przed jej wejściem w życie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej składa się z uroczystej preambuły oraz trzynastu rozdziałów obejmujących 243 artykuły. Dokument określa podstawowe zasady funkcjonowania państwa, gwarantuje prawa i wolności obywatelskie, definiuje kompetencje najważniejszych organów władzy oraz reguluje relacje między władzą ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Ustawa zasadnicza weszła w życie 17 października 1997 roku, zastępując pozostałe jeszcze w mocy przepisy Konstytucji PRL z 1952 roku oraz tzw. Małą Konstytucję z 1992 roku. Tym samym zakończył się trwający kilka lat proces budowy nowych podstaw ustrojowych III Rzeczypospolitej.

Fragment pierwszej i ostatniej strona Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w Dzienniku Ustaw, 1997, nr 78, poz. 483 z podpisem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego