31 sierpnia 1939 roku doszło do tzw. prowokacji gliwickiej – sfingowanego przez Niemców napadu na radiostację w Gliwicach, który miał posłużyć nazistowskiej propagandzie jako dowód rzekomej polskiej agresji. Wydarzenie to stało się jednym z elementów przygotowanej przez Niemcy kampanii mającej uzasadnić rozpoczęcie wojny z Polską.
Wydarzenie z 31 sierpnia miało zostać przedstawione jako kolejny przykład rzekomej polskiej agresji wobec Niemiec. Wpisywało się ono w przygotowaną przez nazistowskie władze narrację, której celem było przerzucenie odpowiedzialności za nadchodzący konflikt na Polskę. Prowokacja gliwicka była więc nie spontanicznym incydentem, lecz elementem zaplanowanych działań propagandowych poprzedzających niemiecki atak na Polskę.
Prowokacja gliwicka stała się jednym z najbardziej znanych przykładów wykorzystania mistyfikacji i propagandy przez nazistowskie Niemcy w przededniu II wojny światowej. Miała stworzyć pozory, że Niemcy odpowiadają na działania strony polskiej, podczas gdy rzeczywistym celem było przygotowanie propagandowego uzasadnienia niemieckiej agresji. Następnego dnia, 1 września 1939 roku, Niemcy rozpoczęły atak na Polskę, rozpoczynając tym samym II wojnę światową.
Sala nadajnika. Miejsce prowokacji gliwickiej. Fot. Domena publiczna.