A A A

Jesienią 1956 r. w Polsce narastały społeczne protesty przeciwko władzy komunistycznej, a zmiany polityczne określane mianem Października ’56 przyniosły nadzieję na złagodzenie represji. Jednym z najważniejszych symboli konfliktu władz z Kościołem katolickim był prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński, którego komuniści pozbawili wolności trzy lata wcześniej.

W nocy z 25 na 26 września 1953 r. funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa wtargnęli do domu Arcybiskupów Warszawskich i zatrzymali prymasa Wyszyńskiego, który następnie nie został postawiony przed sądem ani skazany wyrokiem. Był przetrzymywany kolejno w Rywałdzie Królewskim, Stoczku Warmińskim, Prudniku Śląskim i Komańczy. Władze chciały ograniczyć jego wpływ na wiernych i podporządkować Kościół państwu.

Pomimo izolacji kardynał nie zrezygnował ze swojej misji. Podczas pobytu w Komańczy przygotował tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego, które 26 sierpnia 1956 r. zostały uroczyście złożone na Jasnej Górze przez około milion wiernych. Prymas nie mógł uczestniczyć w tych uroczystościach, ale jego słowa stały się ważnym elementem religijnego i narodowego programu Kościoła.

26 października 1956 r. Wyszyński odzyskał wolność. Zwolnienie było jednym z istotnych następstw politycznej odwilży i zmian zachodzących w kierownictwie państwa. Dwa dni później prymas powrócił do Warszawy, gdzie został entuzjastycznie powitany przez wiernych. Wkrótce ponownie podjął obowiązki duszpasterskie i rozpoczął działania na rzecz poprawy relacji między Kościołem a państwem.

Uwolnienie kardynała stało się symbolem nadziei na większą swobodę religijną i ograniczenie ingerencji władz komunistycznych w życie Kościoła.

 

Kardynał Stefan Wyszyński w ogrodzie siedziby arcybiskupów warszawskich przy ulicy Miodowej w Warszawie, między 1956 a 1980, polona.pl