A A A

19 listopada 1557 r. w Bari we Włoszech zmarła Bona Sforza, królowa Polski i wielka księżna litewska, żona Zygmunta I Starego. Pochodziła z potężnego włoskiego rodu Sforzów, a jej panowanie wywarło istotny wpływ na życie polityczne, gospodarcze i kulturalne Rzeczypospolitej. Miała 63 lata.

Bona przybyła do Polski w 1518 r., po ślubie z Zygmuntem I. Wraz z nią na dwór królewski dotarły wpływy włoskiego renesansu, nowe obyczaje, moda i sztuka. Królowa angażowała się również w sprawy państwowe i gospodarcze. Dążyła do wzmocnienia władzy monarszej, rozbudowy majątków królewskich oraz poprawy zarządzania dobrami. Przypisuje się jej także sprowadzenie do Polski wielu włoskich produktów i upowszechnienie warzyw, które z czasem zaczęto nazywać „włoszczyzną”.

Po śmierci męża w 1548 r. jej wpływy na dworze stopniowo malały. Narastał konflikt z synem, Zygmuntem II Augustem, między innymi z powodu jego małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną, któremu Bona była przeciwna. W 1556 r. królowa opuściła Polskę wywożąc znaczną część swojego prywatnego, ruchomego majątku i powróciła do swoich włoskich posiadłości, osiedlając się w Bari.

Będąc we Włoszech pożyczyła królowi Hiszpanii Filipowi II ogromną sumę 430 tysięcy dukatów. Wkrótce zachorowała, a okoliczności jej śmierci wzbudziły podejrzenia. Historycy wskazują na możliwość otrucia królowej przez osoby z jej najbliższego otoczenia, jednak szczegóły tej sprawy do dziś budzą dyskusje. Po jej śmierci część włoskich posiadłości przypadła hiszpańskiemu władcy, co stało się przedmiotem długotrwałych sporów z Zygmuntem Augustem.

Bona Sforza została pochowana w bazylice św. Mikołaja w Bari. Jej okazały nagrobek, ufundowany przez córkę Annę Jagiellonkę, przypomina o związkach królowej z Polską i Włochami.

Bona Sforcia Regina Poloniae 1518, Stachowicz, Michał (1768-1825), polona.pl