Piątki konserwatorskie to cykl krótkich opowieści z naszego Muzeum. Dzisiaj zdradzimy Wam sekret, który pomógł nam zachować sztukę od utracenia
Czy klej może być… dziełem natury i jednocześnie sprzymierzeńcem muzealników?
Poznajcie funori (布海苔) niezwykłą substancję pozyskiwaną z japońskich krasnorostów, która od wieków stosowana jest w japońskim introligatorstwie, zaś od niedawna znalazła swoje zastosowanie w pracy europejskich konserwatorów.
To nie jest zwykły klej.
To delikatne, niemal niewidzialne wsparcie dla dzieł sztuki, które zaczynają się rozpadać.
🔬 Na czym polega jego wyjątkowość?
Funori działa jak subtelna „nić życia”, która wzmacnia kruche struktury papieru i utrwala pudrujące się warstwy malarskie, nie zmieniając przy tym koloru i nie pozostawiając połysku na obiekcie. Efekt? Naturalne, matowe wykończenie, które nie zaburza oryginalnego charakteru dzieła.
🌊 Od oceanu do muzeum
Proces jego powstawania to połączenie tradycji i cierpliwości: wodorosty zbierane u wybrzeży Japonii są suszone na słońcu i bielone. W celu przygotowania ekstraktu są płukane, a następnie podgrzewane w wodzie. Uzyskany ekstrakt zostaje wysuszony, a następnie ponownie podgrzany w wodzie. Tak uzyskany klej funori stanowi gotowy materiał do pracy konserwatora.
🖼 Jak wygląda konserwacja w praktyce?
W naszym muzeum funori odegrało kluczową rolę w ratowaniu cyklu akwarel przedstawiających mundury z czasów powstania listopadowego wykonanych na podstawie przedstawień autorstwa Teofila Mielcarzewicza powstałych w latach 1831-1832 r.
Problem konserwatorskim była osypująca się warstwa malarska przedstawień. Naszym celem była jej stabilizacja i zabezpieczenie przed dalszym osypywaniem się.
Zastosowaliśmy roztwór funori nanoszony kilkukrotnie w postaci delikatnej mgiełki
Efekt?
– Scalenie osypujących się warstw malarskich.
– Zachowanie naturalnej struktury podłoża papierowego.
– Zminimalizowanie efektu połysku scalonej warstwy malarskiej
Dopiero po etapie ustabilizowania obiektu możliwe było uzupełnienie ubytków warstwy kolorystycznej i przygotowanie go do ekspozycji.
✨ Po otwarciu wystawy prace będzie można podziwiać na naszej wystawie stałej jako przykład na to, że czasem najlepsze rozwiązania pochodzą z natury.
