19 lipca 1864 r. sąd polowy skazał Romualda Traugutta, ostatniego dyktatora Powstania Styczniowego, na karę śmierci przez powieszenie

19 lipca 1864 roku sąd polowy skazał Romualda Traugutta, ostatniego dyktatora Powstania Styczniowego, na degradację i karę śmierci przez powieszenie. Traugutt przystąpił do powstania w kwietniu 1863 roku. Dowodząc oddziałami powstańczymi w powiatach kobryńskim i pińskim odniósł kilka zwycięstw nad wojskami rosyjskimi, m.in. pod Horkami i Kołodnem, co przyniosło mu awans generalski i przydział do Wydziału Wojny Rządu Narodowego.

Latem 1863 roku udał się do Paryża z misją uzyskania francuskiego wsparcia dla walki z Rosją, jednak starania te zakończyły się niepowodzeniem. Po powrocie do kraju związał się ze stronnictwem „białych”, a po upadku rządu „czerwonych” 17 października 1863 roku został mianowany wojskowym dyktatorem powstania. Działając w konspiracji pod nazwiskiem Michała Czarneckiego, jako rzekomy kupiec z Galicji, podjął próbę reorganizacji i przedłużenia walk do wiosny 1864 roku, licząc na interwencję państw europejskich nieprzychylnych Rosji, przede wszystkim Francji.

Traugutt przeprowadził szereg reform mających usprawnić funkcjonowanie powstańczego państwa podziemnego. Zarządził reorganizację oddziałów partyzanckich w jednolite wojsko narodowe wzorowane na armii regularnej, opowiedział się za realizacją dekretu uwłaszczeniowego oraz podjął działania zmierzające do rozszerzenia walk na inne ziemie dawnej Rzeczypospolitej. Części tych planów nie udało się jednak zrealizować wobec pogarszającej się sytuacji militarnej i rosnących represji ze strony władz rosyjskich.

Poszukiwany przez rosyjską policję został aresztowany w nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 roku. Po osadzeniu w Cytadeli Warszawskiej poddano go wielotygodniowemu śledztwu. Wyrok śmierci wykonano 5 sierpnia 1864 roku w pobliżu Fortu Władimira na terenie dzisiejszego Parku Traugutta. Wraz z nim stracono członków Rządu Narodowego: Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego. Według świadków egzekucję obserwowało 30 tysiące mieszkańców Warszawy, którzy uklękli i rozpoczęli śpiew pieśni religijnych.

Straceni przywódcy powstania zostali odznaczeni przez Prezydenta RP Ignacego Mościckiego 21 stycznia 1933 roku Krzyżem Niepodległości z Mieczami.

28 lipca 2023 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił uchwałą rok 2024 – Rokiem Romualda Traugutta.