15 sierpnia 1920 roku, w kulminacyjnym momencie Bitwy Warszawskiej, Wojsko Polskie odniosło jedno z najważniejszych zwycięstw w swoich dziejach. Starcie to, stoczone podczas wojny polsko-bolszewickiej, przesądziło o zachowaniu niepodległości odrodzonej Rzeczypospolitej i zatrzymało ofensywę Armii Czerwonej zmierzającą w kierunku Europy Zachodniej.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska musiała zmierzyć się z próbą narzucenia jej przez bolszewicką Rosję nowego porządku politycznego. Dla przywódców Rosji Sowieckiej Polska była jedynie przeszkodą na drodze do Niemiec i wywołania rewolucji komunistycznej w całej Europie. Już na początku 1919 roku bolszewicy powołali Polrewowojensowiet (Polski Komitet Rewolucyjny), który miał objąć władzę w Polsce po spodziewanym zwycięstwie Armii Czerwonej.
Decydujące znaczenie dla przebiegu walk miał śmiały manewr znad Wieprza, przygotowany przez gen. Tadeusza Rozwadowskiego i przeprowadzony pod dowództwem Józefa Piłsudskiego. Uderzenie zaskoczyło Armię Czerwoną i doprowadziło do jej odwrotu.
Bitwa Warszawska miała również wymiar duchowy. W czasie walk społeczeństwo licznie uczestniczyło w nabożeństwach i modlitwach o ocalenie ojczyzny. Zbieżność zwycięstwa z obchodami święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny sprawiła, że wielu współczesnych uznało sukces za znak szczególnej opieki Bożej nad Polską. Stąd narodziło się określenie „Cud nad Wisłą”, które na trwałe weszło do narodowej pamięci.
Znaczenie zwycięstwa wykraczało daleko poza granice Polski. Pokonanie Armii Czerwonej uniemożliwiło realizację planów przeniesienia rewolucji komunistycznej do Europy Zachodniej i uchroniło przed bolszewicką dominacją wiele państw regionu.
Historycy uznają Bitwę Warszawską za jedną z najważniejszych bitew w historii świata, która wpłynęła na losy całego kontynentu. Zwycięstwo odniesione pod Warszawą pozostaje symbolem odwagi, jedności i determinacji narodu polskiego w obronie swojej niepodległości. Do dziś 15 sierpnia obchodzony jest jako Święto Wojska Polskiego, upamiętniające bohaterów Bitwy Warszawskiej i ich wkład w ocalenie wolnej Polski.
Zdzisław Jasiński, Alegoria zwycięstwa w 1920 roku, 1932 r., zasoby cyfrowe Muzeum Narodowego w Warszawie