W 1587 roku, po śmierci Stefana Batorego, odbyła się kolejna wolna elekcja, podczas której szlachta Rzeczypospolitej dokonała wyboru nowego monarchy. Jednym z najważniejszych kandydatów do korony był Zygmunt Waza, przedstawiciel szwedzkiej dynastii Wazów, mający jednocześnie związki z dynastią Jagiellonów. Jego matką była Katarzyna Jagiellonka, córka Zygmunta I Starego i Bony Sforzy. Dzięki temu młody książę był postrzegany przez część polskiej szlachty jako osoba związana z dawną dynastią panującą w Rzeczypospolitej.
Zygmunt III Waza miał w chwili elekcji zaledwie 21 lat. W 1587 roku został wybrany na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego, rozpoczynając panowanie, które miało trwać aż do jego śmierci w 1632 roku. Był jednym z najdłużej panujących monarchów Rzeczypospolitej.
Jego wybór zapoczątkował okres panowania dynastii Wazów w Rzeczypospolitej. Zygmunt III pozostawał jednocześnie związany ze Szwecją – w 1594 roku został koronowany również na króla tego kraju. Po jego detronizacji w Szwecji w 1599 roku nie zrezygnował jednak z praw do tamtejszej korony, co w następnych latach stało się jednym z powodów długotrwałych konfliktów Rzeczypospolitej ze Szwecją.
Panowanie Zygmunta III Wazy zapisało się w historii Rzeczypospolitej jako okres licznych wydarzeń politycznych i militarnych. Za jego rządów państwo osiągnęło największy obszar terytorialny w swojej historii, a w 1610 roku wojska polskie zajęły Moskwę. Jednym z najbardziej charakterystycznych wydarzeń tego panowania było również przeniesienie głównej siedziby monarchy z Krakowa do Warszawy w 1596 roku, po pożarze zamku na Wawelu.
Wybór Zygmunta III Wazy w 1587 roku miał więc znaczenie wykraczające poza samą elekcję. Na polskim tronie zasiadł przedstawiciel szwedzkiej dynastii, który poprzez matkę był jednocześnie potomkiem Jagiellonów. Jego długie panowanie wpłynęło na dalsze losy Rzeczypospolitej i zapoczątkowało trwający przez kolejne dziesięciolecia okres dominacji dynastii Wazów w państwie polsko-litewskim.
Portret Zygmunta III Wazy w szatach koronacyjnych, pędzla Pietera Soutmana, Wikimedia commons, domena publiczna.