5 września 1942 r. rozpoczęła się tzw. Wielka Szpera

5 września 1942 r. rozpoczęła się tzw. Wielka Szpera – jedna z najtragiczniejszych akcji przeprowadzonych przez niemieckie władze okupacyjne w łódzkim getcie. Jej celem było przesiedlenie z getta do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem osób uznawanych przez Niemców za nieproduktywne, przede wszystkim dzieci, osób starszych oraz chorych.

Nazwa „Szpera” pochodzi od niemieckiego określenia Allgemeine Gehsperre, oznaczającego całkowity zakaz opuszczania mieszkań. Wprowadzenie takiego zakazu pozwalało niemieckim władzom na przeprowadzenie masowej akcji deportacyjnej przy jednoczesnym odcięciu mieszkańców getta od możliwości przeciwstawienia się działaniom okupanta.

Wielka Szpera trwała między 5, a 12 września 1942 r. W tym czasie niemieckie władze, przy udziale żydowskiej administracji getta i policji żydowskiej, prowadziły wysiedlenia. Szczególnie dramatyczny charakter miało żądanie wydania dzieci oraz osób starszych, które nie mogły być wykorzystane jako siła robocza.

Akcja była dla mieszkańców łódzkiego getta ogromnym wstrząsem. Rodziny próbowały ukrywać dzieci i bliskich, jednak Niemcy prowadzili szczegółowe kontrole mieszkań. Osoby odnalezione podczas przeszukań były zabierane i kierowane na miejsce deportacji.

Wielka Szpera stała się jednym z najbardziej tragicznych wydarzeń w historii getta łódzkiego. Pokazała, że dla niemieckich władz nawet dzieci i osoby starsze nie były chronione przed deportacją i śmiercią. Jej przeprowadzenie stanowiło kolejny etap wyniszczania społeczności żydowskiej zamkniętej w getcie.