12 listopada 1948 r. – bp lubelski Stefan Wyszyński otrzymał nominację na abp. gnieźnieńskiego i warszawskiego oraz prymasa Polski

12 listopada 1948 r. papież Pius XII mianował biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i warszawskim oraz Prymasem Polski. Miał wówczas 47 lat i był jednym z najmłodszych hierarchów polskiego episkopatu. Decyzja zapadła po śmierci dotychczasowego prymasa, kardynała Augusta Hlonda, który zmarł 22 października 1948 r. i wskazał Wyszyńskiego jako swojego następcę.

Nominacja była dla Wyszyńskiego zaskoczeniem. Nie uważał się za oczywistego kandydata do objęcia tak odpowiedzialnego stanowiska, jednak przyjął decyzję papieża. Nowy prymas stanął na czele Kościoła katolickiego w Polsce w szczególnie trudnym momencie. Komunistyczne władze umacniały swoją pozycję i stopniowo zaostrzały politykę wobec Kościoła, dążąc do ograniczenia jego wpływu na życie społeczne.

Jednym z najważniejszych jego dzieł, o dalekosiężnych skutkach, było przygotowanie i organizacja obchodów jubileuszu Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku. Za słynny list do biskupów niemieckich był zaciekle atakowany przez PRL-owską propagandę. 

Sprzeciw wobec podporządkowania Kościoła państwu komunistycznemu doprowadził do jego aresztowania we wrześniu 1953 r. i trzyletniego internowania. Po uwolnieniu kontynuował posługę, a jego autorytet się umacniał. Nazwany Prymasem Tysiąclecia Wyszyński zmarł 28 maja 1981 r., pozostawiając po sobie wielki dorobek intelektualny, moralny, społeczny i instytucjonalny.