A A A

W nocy z 16 na 17 listopada 1942 r. oddziały Armii Krajowej przeprowadziły skoordynowaną akcję dywersyjną, wysadzając tory kolejowe w rejonie Dęblina, Łukowa i Białej Podlaskiej. Celem operacji było zakłócenie niemieckiego transportu kolejowego.

Akcja była odpowiedzią na niemieckie egzekucje i terror, który nasilił się jesienią 1942 r. Jednym z bezpośrednich impulsów były represje po wykryciu działalności konspiracyjnej. Niemcy stosowali odpowiedzialność zbiorową, przeprowadzali aresztowania i rozstrzeliwali zakładników, próbując zastraszyć społeczeństwo oraz rozbić polskie podziemie.

Żołnierze AK zaatakowali ważne szlaki komunikacyjne wykorzystywane przez Niemców do przewozu wojsk, sprzętu i zaopatrzenia na front wschodni. Uszkodzenie torów miało utrudnić ruch pociągów i pokazać, że okupant nie może bez przeszkód korzystać z infrastruktury kolejowej na ziemiach polskich. Działania wymagały rozpoznania, przygotowania materiałów wybuchowych i skoordynowania uderzeń w kilku miejscach.

Kolejowa akcja odwetowa była jednym z przykładów dywersji prowadzonej przez Armię Krajową przeciw niemieckiemu aparatowi okupacyjnemu. Łączyła działania militarne z demonstracją oporu wobec terroru i represji, przypominając, że mimo niemieckiej przewagi polskie podziemie nadal prowadziło walkę.

Pociąg wykolejony przez polskie podziemie. 1944. Narodowe Archiwum Cyfrowe.